تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٤
فرق ميان «مودّت» و «رحمت» ممكن است از جهات مختلفى باشد:
١- «مودّت» انگيزه ارتباط در آغاز كار است، اما در پايان كه يكى از دو همسر، ممكن است ضعيف و ناتوان گردد، و قادر بر خدمتى نباشد، «رحمت» جاى آن را مىگيرد.
٢- «مودّت» در مورد بزرگترها است كه مىتوانند نسبت به هم خدمت كنند اما كودكان و فرزندان كوچك در سايه «رحمت» پرورش مىيابند.
٣- «مودّت» غالباً جنبه متقابل دارد، اما «رحمت» يك جانبه و ايثارگرانه است، زيرا براى بقاء يك جامعه، گاه، خدمات متقابل لازم دارد كه سرچشمه آن «مودّت» است و گاه، خدمات بلاعوض، كه نياز به ايثار و «رحمت» دارد.
البته، آيه مودّت و رحمت را ميان دو همسر بيان مىكند، ولى اين احتمال نيز وجود دارد كه تعبير «بينكم» اشاره به همه انسانها باشد، كه دو همسر يكى از مصاديق بارز آن محسوب مىشوند، زيرا نه تنها زندگى خانوادگى كه زندگى در كل جامعه انسانى، بدون اين دو اصل يعنى «مودّت» و «رحمت»، امكانپذير نيست، و از ميان رفتن اين دو پيوند، و حتى ضعف و كمبود آن، مايه هزاران بدبختى و ناراحتى و اضطراب اجتماعى است.
***
آخرين آيه مورد بحث، معجونى از «آيات آفاقى و انفسى» است: نخست به مسأله خلقت آسمانها و زمين اشاره كرده، مىگويد: «از نشانههاى بزرگ خدا آفرينش آسمانها و زمين است» «وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الأَرْضِ».
آسمانها با آن همه كرات، با آن همه منظومهها و كهكشانها، آسمانهائى كه انديشه بلندپرواز انسان از درك عظمت آن عاجز، و فكر از مطالعه آن خسته مىشود، و هر قدر علم و دانش انسان پيش مىرود، نكتههاى تازهاى از عظمتش