تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٤
«و حمد و ستايش مخصوص ذات پاك او است، در آسمانها و زمين، و منزه است به هنگام عصر، و هنگامى كه وارد ظهر مىشويد» «وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي السَّماواتِ وَ الأَرْضِ وَ عَشِيّاً وَ حِينَ تُظْهِرُونَ».
به اين ترتيب، در اين دو آيه، چهار وقت براى «تسبيح» پروردگار بيان شده:
آغاز شب (حِينَ تُمْسُونَ).
طلوع صبح (وَ حِينَ تُصْبِحُونَ).
عصرگاهان (وَ عَشِيّاً).
و به هنگام زوال ظهر (وَ حِينَ تُظْهِرُونَ). «١»
اما «حمد» از نظر مكان تعميم يافته، و پهنه آسمان و زمين را شامل شده است.
ذكر اين چهار وقت، در آيات فوق ممكن است كنايه از دوام و هميشگى تسبيح باشد، چنان كه در فارسى مىگوئيم: هر صبح و شام از فلان كس مراقبت كن (يعنى هميشه و در هر زمان).
اين احتمال نيز از ناحيه بعضى از مفسران اظهار شده است كه: اوقات چهارگانه فوق، اشاره به وقتهاى نماز است، ولى اين سؤال را پاسخ نگفتهاند كه: چرا به جاى پنج وقت، تنها از چهار وقت سخن گفته است (و از وقت عشا سخنى به ميان نيامده).
اما ممكن است پاسخ داده شود: چون وقت نماز مغرب و عشاء نسبتاً به هم نزديك است، و فاصله ميان آن دو، در حدود يك الى يك ساعت و نيم مىباشد هر دو يك جا آمده است، در حالى كه فاصله وقت فضيلت ظهر و عصر نسبتاً