الأَرْضَ» مفهوم وسيعى دارد كه تمام اين امور را كه مقدمه عمران و آبادى است، شامل مى‌شود. «١»
و از آنجا كه در دنياى آن روز، بيشترين قدرت در دست كسانى بود كه از نظر كشاورزى پيشرفته‌تر بودند، و از نظر ساختن عمارت‌ها، ترقى چشمگيرى داشتند، برترى اين اقوام را نسبت به مشركان مكّه، كه قدرتشان از اين نظر بسيار محدود بود، روشن مى‌سازد.
اما آنها با اين همه توانائى هنگامى كه آيات الهى را انكار، و پيامبران را تكذيب كردند، قدرت فرار از چنگال مجازات نداشتند، شما چگونه مى‌توانيد فرار كنيد؟!
و اين مجازات‌هاى دردناك، محصول اعمال و فرآورده دست خود آنها بود، آنها بودند كه بر خويشتن ظلم كردند، و خداوند هرگز ظلم و ستمى بر كسى روا نمى‌دارد.
***
آخرين آيه مورد بحث، آخرين مرحله كفر آنها را بيان مى‌كند، و مى‌گويد:
«سپس سرانجام كسانى كه اعمال بد انجام دادند، به جائى رسيد كه آيات خدا را تكذيب كردند، و از آن بدتر، به استهزاء و مسخره كردن آن برخاستند» «ثُمَّ كانَ عاقِبَةَ الَّذِينَ أَساؤُا السُّواى‌ أَنْ كَذَّبُوا بِآياتِ اللَّهِ وَ كانُوا بِها يَسْتَهْزِؤُنَ».
آرى گناه و آلودگى، همچون «بيمارى خوره» به جان انسان مى‌افتد، و روح ايمان را مى‌خورد، و از بين مى‌برد، و كار به جائى مى‌رسد كه سر از تكذيب آيات الهى، در مى‌آورد، و از آن هم فراتر مى‌رود، و او را به استهزاء و سخريه پيامبران و