به عظمت مى‌شناسد.
***
و از آنجا كه تعبير به «اجل مسمى» بيانگر اين حقيقت است كه، به هر حال زندگى اين جهان دوام و بقائى ندارد، و اين هشدارى است به همه دنياپرستان، در آيه بعد، چنين اضافه مى‌كند: «آيا آنها سير در زمين نكردند تا بنگرند عاقبت كسانى كه پيش از آنها بودند، به كجا كشيده شد»؟ «أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا فِي الأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ».
«همانها كه نيروئى بيشتر از اينان داشتند، و زمين را دگرگون ساختند و بيش از آنچه اينها آباد كردند، آنها عمران نمودند» «كانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَ أَثارُوا الأَرْضَ وَ عَمَرُوها أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوها».
«و پيامبران آنها با دلائل آشكار به سوى آنها آمدند» «وَ جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ».
اما آنها خيره‌سرى كردند، و در برابر حق تسليم نشدند و به مجازات دردناك الهى مبتلا گشتند.
«خداوند به آنها هرگز ستم نكرد، ولى آنها به خويشتن ظلم و ستم مى‌كردند» «فَما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ».
در واقع، قرآن اشاره به اقوامى مى‌كند كه نسبت به مشركان معاصر پيامبر برترى چشمگيرى از نظر قدرت و نيروى جسمى و مالى داشتند، و سرنوشت دردناك آنها را درس عبرتى براى اينها قرار مى‌دهد.
جمله «أَثارُوا الأَرْضَ» (زمين را زير و رو كردند)، ممكن است اشاره، به شخم كردن زمين براى زراعت و درختكارى، يا كندن نهرها و قناتها، و يا بيرون آوردن شالوده عمارت‌هاى بزرگ، و يا همه اينها باشد، چرا كه جمله «أَثارُوا