از آنها هستيم!
در اينجا آيه «أَ وَ لَمْ يَرَوا ...» نازل شد و به آنها پاسخ گفت».
***
تفسير:
حرم امن!
در آيات گذشته نيز، به اين بهانه مشركان به صورت ديگرى اشاره شده بود، كه ما مى‌ترسيم اگر اظهار ايمان كنيم و به دنبال آن هجرت نمائيم، زندگى ما مختل گردد، كه قرآن از طرق مختلف به آنها پاسخ گفت.
در آيات مورد بحث، قرآن از طريق ديگرى به آنها پاسخ مى‌گويد، مى‌فرمايد: «آيا آنها نديدند كه ما براى آنها حرم امنى قرار داديم» (سرزمين پاك و مقدس مكّه) «أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنا حَرَماً آمِناً».
در حالى كه عرب در ناامنى به سر مى‌برد، «و در بيرون اين سرزمين انسانها را مى‌ربايند»، همه جا غارت است و كشتار، اما اين سرزمين همچنان امن و امان باقى مانده است «وَ يُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ».
خدائى كه قادر است در اين درياى متلاطم و طوفانى سرزمين حجاز، حرم «مكّه» را همچون جزيره‌اى آرام و امن و امان قرار دهد، چگونه قدرت ندارد آنها را در برابر دشمنان حفظ كند؟ و چگونه آنها از اين مردم ضعيف و ناتوان در برابر خداوند بزرگ و قادر متعال وحشت دارند؟!
«آيا با اين حال، آنها به باطل ايمان مى‌آورند، و نعمت خدا را كفران مى‌كنند»؟! «أَ فَبِالْباطِلِ يُؤْمِنُونَ وَ بِنِعْمَةِ اللَّهِ يَكْفُرُونَ».
كوتاه سخن اين كه: خداوندى كه مى‌تواند در ميان يك سرزمين گسترده بحرانى، كه جمعى از مردم نيمه وحشى در آن سكونت دارند، يك منطقه كوچك