محيطى زندگى كرد، كه با سواد در آنجا بسيار محدود و معدود بود، به طورى كه مى‌گويند: در تمام شهر «مكّه» بيش از ١٧ نفر، قدرت بر خواندن و نوشتن نداشتند، در چنين محيطى اگر كسى درس بخواند، مكتبى ببيند، محال است بتواند كتمان كند، در همه جا مشهور و معروف مى‌شود، و استاد و درسش شناخته خواهد شد. چنين شخصى چگونه مى‌تواند ادعا كند پيامبر راستين است؟، اما دروغى به اين آشكارى بگويد؟ به خصوص اين كه اين آيات در «مكّه» در مهد نشو و نماى پيامبر صلى الله عليه و آله نازل گرديده آن هم در برابر دشمنان لجوجى كه كوچكترين نقطه ضعف‌ها از نظرشان مخفى نمى‌ماند.
***
در آيه بعد، نشانه‌هاى ديگرى براى حقانيت قرآن، بيان مى‌كند، مى‌گويد:
«اين كتاب آسمانى مجموعه‌اى است از آيات بينات، كه در سينه‌هاى صاحبان علم قرار مى‌گيرد» «بَلْ هُوَ آياتٌ بَيِّناتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ».
تعبير به «آياتٌ بَيِّناتٌ» بيانگر اين واقعيت است كه، نشانه‌هاى حقانيت قرآن در خود آن به چشم مى‌خورد و در پيشانى آيات مى‌درخشد، و دليل آن با خود آن است.
در حقيقت، همچون آيات تكوينى است كه، انسان از مطالعه آن بدون نياز به چيز ديگر، به حقيقت پى مى‌برد؟ اين آيات تشريعى نيز، از نظر ظاهر و محتوا چنان است كه خود دليل صدق خويش است.
از اين گذشته، طرفداران اين آيات و طالبان و دلدادگان آن، كسانى هستند كه بهره‌اى از علم و آگاهى دارند، هر چند دستشان تهى و پايشان برهنه است.
به تعبير روشن‌تر، يكى از طرق شناخت اصالت يك مكتب، بررسى حال مؤمنان به آن مكتب است، اگر گروهى نادان يا شيّاد، دور كسى را گرفتند، به نظر