تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٢
عرب آن را در معانى زيادى مانند: بلاهاى سخت، طاعون، برف و تگرگ شديد، بت، وسوسه شيطان و عذاب الهى، به كار مىبرد).
جمله «بِما كانُوا يَفْسُقُونَ» علت مجازات دردناك آنها را، كه فسق و نافرمانى خدا بود، بيان مىكند، و تعبير به فعل مضارع «يَفْسُقُونَ» دليل بر استمرار و ادامه كارهاى زشتشان است.
اين تعبير، بيانگر اين واقعيت است كه اگر از ادامه گناه، خوددارى مىكردند و به راه حق و تقوا و پاكى، باز مىگشتند، گرفتار چنين عذابى نمىشدند و گذشته آنان بخشوده مىشد.
***
در اينجا چگونگى عذاب دردناك آنها، توضيح داده نشده، همين اندازه مىفرمايد: «ما از آن آبادىها (از ويرانههاى درهم ريخته و شهرهاى بلا ديده و نابود شده آنها) درس عبرت و نشانه روشنى براى كسانى كه انديشه مىكنند باقى گذارديم» «وَ لَقَدْ تَرَكْنا مِنْها آيَةً بَيِّنَةً لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ».
ولى، در همان سوره «هود» آيه ٨٢ و همچنين سوره «اعراف» آيه ٨٤، شرح عذاب آنها داده شده است، كه نخست، زلزله شديدى شهرهاى آنها را به كلى زير و رو كرد، و سپس بارانى از سنگهاى آسمانى بر آنها فرو ريخت، به گونهاى كه بدنها و ويرانههاى خانهها و قصرهاشان زير آن مدفون گشت.
تعبير به «آيَةً بَيِّنَةً» (نشانه روشنى) اشاره به آثار باقىمانده شهر «سدوم» است كه طبق آيات قرآن در مسير راه كاروانهاى مردم «حجاز» قرار داشت، و تا زمان ظهور پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله نيز باقى بود، چنان كه در آيه ٧٦ سوره «حجر» مىخوانيم: وَ إِنَّها لَبِسَبِيلٍ مُقِيمٍ: «آثار آن بر سر راه كاروانيان برقرار است» و در آيه ١٣٧ و ١٣٨ «صافات» چنين آمده: وَ إِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِمْ مُصْبِحِينَ* وَ