گفت: من به سوى خداى خودم هجرت مى‌كنم، ظاهر جمله نيز با اين معنى سازگار است، ولى شواهد تاريخى و قرآنى نشان مى‌دهد كه، مرجع ضمير «ابراهيم» است، و هجرت لوط نيز به تبعيت ابراهيم بود.
شاهد اين سخن آيه ٩٩ سوره «صافات» است كه از قول «ابراهيم» مى‌گويد:
إِنِّي ذاهِبٌ إِلى‌ رَبِّي سَيَهْدِينِ: «من به سوى خداى خودم مى‌روم و او مرا هدايت خواهد كرد». «١»
***
در آخرين آيه مورد بحث، سخن از مواهب چهارگانه‌اى است كه خداوند بعد از اين هجرت بزرگ، به ابراهيم داد.
نخست: فرزندان لايق و شايسته بود، فرزندانى كه بتوانند چراغ ايمان و نبوت را در دودمان او روشن نگه دارند، مى‌گويد: «ما به او، اسحاق و يعقوب را بخشيديم» «وَ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ».
دو پيامبر بزرگ و شايسته، كه هر كدام راه و خط ابراهيم عليه السلام بت‌شكن را تداوم بخشيدند.
ديگر اين كه: «در دودمان ابراهيم، نبوت و كتاب آسمانى قرار داديم» «وَ جَعَلْنا فِي ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَ الْكِتابَ».
نه تنها «اسحاق و يعقوب» عليهما السلام (فرزند و فرزندزاده او) پيامبر بودند كه ادامه خط نبوت در دودمان او تا خاتم انبياء صلى الله عليه و آله جريان يافت، پيامبرانى پشت سر يكديگر از اين دودمان بزرگ، برخاستند و جهان را به نور توحيد روشن ساختند.