تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٣
محتواى سوره عنكبوت
مشهور در ميان جمعى از محققين اين است كه تمام اين سوره در «مكّه» نازل شده است، و به اين ترتيب، محتواى آن هماهنگ با محتواى سورههاى مكّى است، كه سخن از مبدأ و معاد است، سخن از قيام انبياى بزرگ پيشين و مبارزه آنها با مشركان و بتپرستان جبار و ستمگر، و پيروزى آنها و نابودى اين گروه ظالم است.
سخن از دعوت به سوى حق و آزمايشهاى الهى و بهانهجوئىهاى كفار در زمينههاى مختلف است.
هر چند، جمعى، يازده آيه آغاز اين سوره را استثناء كردهاند، و معتقدند:
اين يازده آيه، در «مدينه» نازل شده است، انگيزه آنها بر اين اعتقاد، شايد پارهاى از شأن نزولهائى است كه بعداً به آن اشاره خواهيم كرد.
بحث از «جهاد» كه در اين آيات وارد شده، و همچنين اشارهاى كه در بعضى از آنها به مسأله «منافقين» است، متناسب با «سورههاى مدنى» است.
ولى، بعداً خواهيم ديد كه اين امور منافاتى با «مكّى» بودن سوره ندارد، و به هر حال، نامگذارى اين سوره، به سوره «عنكبوت» از آيه ٤١ آن گرفته شده، كه بتپرستان را- كه تكيه بر غير خدا مىكنند- تشبيه به «عنكبوت» مىكند كه تكيهگاهش، تارهاى سست و بىبنياد است.
به طور كلى، مىتوان گفت: بحثهاى اين سوره در چهار بخش خلاصه مىشود:
١- بخش آغاز اين سوره كه پيرامون مسأله «امتحان» و «وضع منافقان»