مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٩٩

هنگامى كه نماز جهرى است، بسمله بايد جهر گفته شود و هنگامى كه نماز اخفاتى است مستحب است بسمله جهرى خوانده شود؛ اما ابوالفتوح مذهب ساير فرق را نيز بيان مى كند و سپس به بيان ادلّه شيعه مى پردازد. متن تبيان: «وعندنا انّه يجب الجهر بها فيما يجهر فيه بالقراءة، ويستحبّ الجهر بها فيما لا يجهر فيه». [١] متن روض الجنان: «بدان كه مذهب اهل بيت چنان است كه جهر بسم اللّه الرحمن الرحيم در مواضع جهر قرائت واجب است و در مواضع اخفات قرائت مستحبّ است و مذهب شافعى...، دليل بر صحت مذهب درست يكى اجماع اهل البيت است...». [٢] ـ در تفسير ابوالفتوح بحثهاى ادبى، بسيار مفصّل تر از بحثهاى ادبى تبيان است، با اينكه اصل مطلب غالباً همان مطلب تبيان است؛ مثلاً در بحث متعلّق «با» روض الجنان همان مطلب تبيان را بيان مى كند، لكن اين مطلب را با استناد به آيات و روايات توضيح مى دهد. [٣] و در ادامه ابوالفتوح رحمه الله معانى «باء» را بيان مى كند كه در تبيان وجود ندارد. [٤] ـ ابوالفتوح رحمه الله در مورد علّت حذف «الف وصل» در بسم اللّه همان مطلب تبيان را بيان مى كند امّا عيناً ترجمه تبيان نيست. ـ تفسير تبيان: «وحذفت الألف في اللفظ لأنّه ألف الوصل تسقط في الدرج وحذفت هاهنا وحدها في الخطّ لكثرة الإستعمال ولا تحذف في قوله تعالى: «إقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ» و قوله: «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ» وما أشبه ذلك لقلّة استعماله هناك». [٥] تفسير روض الجنان: «اگر گويند: چرا اينجا الف بيفكندند در كتابت، و آن جا كه