مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ١٣٥

جنبه روايى

١. كيفيت استفاده از روايات. وى در تفسير خود، از روايات و اخبار هم بهره برده و در نقل احاديث، علاوه بر مصادر و منابع شيعى، از منابع اهل سنت هم استفاده كرده است. ابوالفتوح، در ذكر روايات، گاهى خود روايت را نقل مى كند و گاه ضمن نقل آن، منشأ صدور حديث را هم بيان مى كند. بر اساس استخراج و جست و جوهاى انجام شده، مجموع رواياتى كه در تفسير ابوالفتوح از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده است، ١٨٢٠ روايت است؛ در حالى كه تمام روايات نقل شده از امامان عليهم السلام در اين تفسير، حدود دويست روايت است. بيشترين روايات ائمه عليهم السلام نيز از امام على، امام صادق و امام باقر عليهم السلام است. [١] ٢. نقل اقوال پيشينيان و جرح و تعديل آنها. ابوالفتوح در تفسير آيات، اقوال تفسيرى مفسران معروف صدر اسلام، از صحابه و تابعين را ذكر مى كند؛ ولى هيچ قومى را به ديگرى ترجيح نمى دهد، مگر قومى را كه با ظاهر آيه و سياق آيات موافق و يا دال بر حمل آيه به معنى عام باشد، آن هم به دليل عموم آيه، نه به دليل اينكه قول فلان صحابه است. [٢] ٣. توجه به قرائات مختلف و بيان دليل هر يك از قرا براى قرائت خود. وى مثلاً در تفسير آيه «لَما آتَيْتُكُمْ...» [٣] مى نگارد: «حمزه خواند لِما آتيتكم به كسر لام، باقى قرا به فتح لام خواندند و نافع خواند آتيناكم على الجمع و باقى قرا به تاء على اخبار المخاطب عن نفسه». [٤] ٤. ذكر اسباب نزول. ابوالفتوح اگر براى هر آيه اى اسباب نزولى قائل باشد، قبل