مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ١٣٢
٤
پژوهشى تطبيقى بين تفسير ابوالفتوح و تفسير فخر رازى
(امامت)
مهدى حقيقت خواه
مقدمه
تفسير روض الجنان و روح الجنان نخستين تفسيرى است كه به زبان فارسى طبق مبانى شيعه اثنا عشرى به وسيله ابوالفتوح رازى در قرن ششم هجرى نگاشته شده است. سبب شهرت اين تفسير در كتاب گزيده متون تفسيرى فارسى اين گونه بيان شده است: «تفسير ابوالفتوح از نادر تفاسير كهن فارسى است كه به طور كامل به جاى مانده است و ديگر آن كه شيعى بودن نويسنده تفسير موجب رونق و رواج بيشتر اين تفسير در نزد ايرانيان شيعه مذهب شده است؛ به طورى كه بارها استنساخ شده و به چاپ رسيده است». [١] آنچه در اين مقاله پژوهشى در صدد بررسى آن هستيم مقايسه اى نسبتاً جامع بين تفسير روض الجنانِ ابوالفتوح رازى و تفسير مفاتيح الغيبِ فخر رازى مى باشد. اين مقايسه آن گاه ضرورت خود را مى نماياند كه بدانيم تفسير روض الجنان بر اساس مبانى و مذاق شيعه به نگارش درآمده است و ابوالفتوح در نوشتن اين تفسير از روايات اهل بيت و نظرات كلامى شيعه در باب امامت بهره برده است و تفسير ديگر، تفسير مفاتيح الغيب، بر اساس مبانى اهل سنّت و مباحث كلامى اهل سنت به نگارش درآمده است و بيشترين موضعى كه اين تفاوت در مبنا، خود را مى نماياند،
[١] گزيده متون تفسيرى فارسى، چاپ اول، تهران، انتشارات دانشگاه علاّمه طباطبايى، ١٣٧٩، ص ١٩٧.