مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٢٢١

١. ضوابط و راهكارهاى يافتن نظاير آيات

الف) تكرار چند واژه بعينه

شيخ ابوالفتوح رازى براى تفسير آيه پنجم سوره شورا: «تَكادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ...» از آيات ٩٠ و ٩١ سوره مريم: «تَكادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ وَ تَخِرُّ الْجِبالُ هَدًّا * أَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمنِ وَلَداً» استفاده مى كند. اين در حالى است كه آيات پيش گفته در چهار واژه «تكاد»، «السموات»، «يتفطّرن» و «مِن» با يكديگر مشترك هستند. عبارات شيخ ابوالفتوح رازى ذيل آيه پنجم سوره شورا به شرح زير است: «گفت: نزديك است كه آسمان بشكافد از بالاى ايشان از عظم و فظيعت كلمه كفر كه مى گويند و شرك كه به خداى مى آرند و در حق او اثبات زن و فرزند مى كنند و مثله قوله: «تَكادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ وَ تَخِرُّ الْجِبالُ هَدًّا * أَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمنِ وَلَداً» » [١] . وى همچنين براى تفسير آيه ١١٨ سوره نحل، از آيه ١٤٦ سوره انعام كمك مى گيرد. شايان ذكر است كه اين دو آيه در پنج واژه «و»، «على»، «الذين»، «هادوا» و «حرمنا» اشتراك دارند. شيخ ابوالفتوح ذيل آيه ١١٨ سوره نحل: «وَ عَلَى الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا ما قَصَصْنا عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ...» مى نويسد: «آن گه بيان كرد و گفت: ما حرام كرديم بر جهودان، «ما قَصَصْنا عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ» آنچه قصه آن بر تو گفتيم و مراد آنكه قصه آن برفته است در سورة الانعام، فى قوله: «وَعَلَى الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا كُلَّ ذِي ظُفُرٍ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ