در اين فصل تصويرى را كه از نسبت بين دو تفسير روض الجنان و تبيان بيان نموديم، به طور تخصّصى تر و در موارد و مباحث مختلف تفسيرى، بحث مى كنيم تا به ميزان و موارد تأثيرگذارى تبيان بر روض الجنان دست يابيم. براى اين مقصد تك تك موارد و مباحث و علومى را كه در تفسير قرآن به كار گرفته مى شود، بيان مى كنيم و بعد از توضيح مختصرى، اشتراكات و اختصاصات اين دو تفسير در آيات مختلف را بيان و شواهد و مثالهايى را براى آن ذكر خواهيم كرد.

١.٢.٢. مقايسه تطبيقى ويژگيهاى روض الجنان و تبيان

مراد از واژه «ويژگيهاى تفسيرى، تمام خصوصيات، علوم مقدّمى و ابزارى و مباحثى است كه مفسِّر در تفسير خود براى تبيين آيات و روشن شدن مراد از آيات به كار مى گيرد؛ به طورى كه ماهيّت آن تفسير را آن خصوصيّات و علوم و مباحث تشكيل مى دهد. براى مقايسه ويژگيهاى اين دو تفسير، ابتدا اين خصوصيات را به چند قسمت تقسيم و هر كدام را جداگانه بررسى مى كنيم. الف) مقايسه شيوه ورود و خروج در تفسير سوره ها و آيات: سبك تفسير ابوالفتوح در اين زمينه، به طور كلّى تقريباً مانند تبيان است؛ به اين معنا كه پراكندگى مباحث تفسيرى اعمّ از بحثهاى ادبى، لغوى، قرائات، طرح اقوال تفسيرى و... كه در تبيان وجود دارد، در تفسير ابوالفتوح رازى نيز به چشم مى خورد و اين طور نيست كه مطالب مانند تفسير مجمع البيان كاملاً از هم تفكيك و به صورت جدا تحت عناوين «القراءة، الحجّة، اللّغة، الإعراب، المعنى» مطرح شده باشد. ـ روض الجنان مانند تبيان در تفسير همه سوره ها، ابتدا اقوال مختلف را در مورد