مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ١١٨
خداوند در قرآن، بطلان قول مجبّره و... . [١] نمونه اى از اختصاصات كلامى روض الجنان كه به مناسبت مفاد آيه ٢٥٩ بقره مطرح شده، بحث اثبات امكان رجعت و امكان عمر طولانى و حيات امام زمان(عج) است: «و در آيت دلالت است على صحة الرّجعة و فساد قول مَن أنكرها مستبعداً... . خداى تعالى در نگاهداشت طعام و شرابى سريع التغيّر به حسب اجراى عادت براى حكمت و مصلحتى را خرق عادت كرد و آن طعام و شراب از تغيّر نگاه داشت؛ شايد كه شخصى را كه صلاح جهانى به او منوط است، سالى چند به خلاف عادتِ عمر ابناء وقت او بدارد كه پير نشود و بى قوّت نگردد». [٢] بحثهاى كلامى ديگرى نيز چون: سؤال قبر، عقاب كافر با وجود حُسن فعل، معناى محبّت خداوند به بنده، معناى توبه پيامبران و... [٣] در تفسير ابوالفتوح در ذيل آيات مربوط آمده؛ اما تفسير تبيان فاقد آن است. در مقابل تفسير تبيان هم داراى بحثهايى اعتقادى در ذيل بعضى آيات است كه ابوالفتوح در تفسير خود از آنها استفاده نكرده است؛ به طور نمونه مى توان استدلال به آيه «يا أَيُّهَا النّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ...» [٤] را براى مخاطب بودن كفّار به دستورها و عبادات ذكر نمود: «وهذه الآية يمكن الاستدلال بها على أن الكفار مخاطبون بالعبادات لدخولهم تحت الإسم [الناس]». [٥] موارد ديگرى از اختصاصات تبيان عبارت است از: پاسخ به شبهه آيه هفتم بقره در مورد قدرت بر ايمان با وجود ختم قلوب كفّار، استدلال به آيه ٢٤ سوره بقره در
[١] تبيان، ج ١، ص ٣٢٥؛ ج ١، ص ١١٧؛ ج ١٠، ص ٣٨٩؛ روض الجنان، ج ٢، ص ٣٢؛ ج ١، ص ١٨١؛ ج ٢٠، ص ٣٦١.[٢] روض الجنان، ج ٤، ص ٢٣.[٣] همان، ج ١، ص ١٨٧؛ ج ٣، ص ٨٤؛ ج ٣، ص ٧١؛ ج ٢، ص ١٧٢.[٤] بقره (٢): آيه ٢١.[٥] تبيان، ج ١، ص ٩٩.