آنچه از اين نوشتار به دست مى آيد عبارت است از اينكه ابوالفتوح رازى در ويژگيها و روشهاى تفسيرى خود، از تبيان شيخ طوسى تأثير پذيرفته است و به طور مستقيم از كتاب تبيان استفاده نموده و اين كتاب يكى از منابع روض الجنان بوده، نه اينكه طبق قول بعضى از محقّقين، تبيان و روض الجنان تنها از مدارك مشابهى استفاده نموده باشند؛ يعنى ابوالفتوح از همان مداركى بهره برده است كه حدود صد سال قبل تر تبيان از آن مدارك استفاده نموده. مؤلّف محترم كتاب آشنايى با تفاسير بعد از نقل مقدمه تفسير روض الجنان و روح الجنان اين گونه مى گويد: «از اين مقدمه به خوبى برمى آيد كه [ابوالفتوح] عالم پخته و جا افتاده اى بوده، ظاهراً تفسير تبيان و مجمع البيان را نديده و نداشته است، ولى مدارك آن را داشته است؛ يعنى مدارك تفسير تبيان و مجمع البيان و تفسير ابوالفتوح رازى يكى بوده و به همين علت هم شايد هفتاد هشتاد درصد مطالب اين سه كتاب يكى است...». [١] ما در اين مقاله با استناد به شواهد و مثالهايى در مباحث مختلف درصدد بوديم خلاف آنچه را اين محقق محترم مى فرمايد، به اثبات برسانيم؛ چرا كه در بسيارى از موارد و مباحث، متن ابوالفتوح در حدّ ترجمه فارسى متن تبيان است و از اين نكته، بالاتر از اشتراك دو تفسير در مدارك استظهار مى شود؛ هرچند كه در اين نوشتار ابداعات و اختصاصاتى براى تفسير روض الجنان در مباحث مختلف تفسيرى قائل شديم. مؤلف دانشمند كتاب آشنايى با تفاسير در مقدمه مقاله اى تحت عنوان «ابوالفتوح

[١] آشنايى با تفاسير، ناشر قدس، ص ١٨٥.