انگيزه نگارش تفسير از سوى ابوالفتوح، پر كردن خلأ تفسير شيعى و فارسى بوده است؛ چنان كه خود وى نوشته است: «جمعى از دوستان از اماثل اهل علم، اقتراح نمودند كه در اين باب بايد تأليف كردن؛ چه اصحاب مارا تفسيرى نيست. پس واجب ديدم اجابت درخواست ايشان را» [١] «و چون بيشتر مردم عربى نمى دانستند، كتاب رابه پارسى تأليف نمودم. اين كتاب بيشتر جنبه وعظ وتنبيه دارد؛ اما در عين حال شامل توضيحات ادبى دقيق درباره صرف ونحو ولغت عرب ونيز تعليماتى در استدلال و معانى و بيان و شعر و اصول فقه است». [٢] كتاب، پس از تأليف از سوى اهل علم و جويندگان تفسير مورد استقبال قرار گرفت و فارسى زبانان توانستند از محتواى تفاسير و معارف قرآن بر خوردار گردند، و همان طور كه مؤلف در طلب آن بوده، از مواعظ و اندرز هاى آن پند گيرند. ابوالفتوح در اين تفسير خود، به جاى ذكر روايات اهل بيت، روايات و مأثورات اهل سنت را آورده و به جاى اهتمام به بيان ديدگاه فقهى اماميه، به نقل فتاواى فقيهان اهل سنت اقدام كرده است. احتمال دارد كه به دليل سكونت اهل سنت در شهر رى و شهرهاى مجاور، وى مى خواسته است نياز مخاطبان اهل سنت و كسانى را كه مشرب عرفان و تصوف داشته اند، رعايت بنمايد. از اين جهت، مى توان او را فردى معتدل و سنجيده دانست. بر همان مبناى ياد شده، ابوالفتوح در تفسير خود از روايات ابوهريره به فراوانى استفاده كرده است و ما در اين نوشته بر آنيم تا ضمن بررسى اين دسته از روايات ، به چند و چون آن بپردازيم.

[١] گنجينه سخن، ذبيح اللّه صفا، ج ٢، ص ٢٢.[٢] روض الجنان، مقدمه تفسير، ج ١.