مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ١١٣
دو مفسّر بزرگوار قائل به فروق لغات نيستند؛ چرا كه اين تعابير تنها اين مطلب را مى رسانند كه واژه هاى مورد بررسى، از جهت معنا نزديك هستند و اين نزديكى، با تفاوت در معنا منافات ندارد. تبيان: «و أصل الإستحياء: الإنقباض عن الشيء، والإستحياء والانجزال والانتماع و الإرتداع متقاربة المعنى». [١] روض الجنان: «و استحيا و انقباض و انجزال و ارتداع و انقماع متقارب المعنى باشد». [٢] نكته: هر چند تفسير روض الجنان در بحث فروق لغات بسيار شبيه تبيان است و گاهى عبارات دو تفسير آن قدر به هم نزديك هستند كه اين گمان را قوّت مى بخشد كه در اين موارد ابوالفتوح مستقيماً بحثها را از تبيان اخذ كرده، ولى در لغت نيز روض الجنان موارد زيادى را مطرح كرده كه در تبيان نيامده است. ابوالفتوح در تفاوت «رياح و ريح» مى گويد: «عبداللّه عباس گفت: در رحمت رياح گويند و در عذاب ريح، نبينى كه حق تعالى چگونه گفت:...». [٣] و در جاى ديگر تفاوت «عذاب» و «عقاب» را بيان مى كند و يا «فكّ» و «فتق» و «فلق» را نظاير هم مى داند. [٤] مقايسه دو تفسير در تبيين معانى واژه ها عبارت ابوالفتوح در تبيين واژه ها در بسيارى از موارد، تا حدّ زيادى مشابه عبارت تبيان مى باشد و گاهى عيناً ترجمه عبارت تبيان است؛ مثلاً متن دو تفسير در توضيح معناى «سفيه» اين گونه است:
[١] تبيان، ج ١، ص ١١٢.[٢] روض الجنان، ج ١، ص ١٧٦.[٣] همان، ج ٢، ص ٢٧٤.[٤] همان، ج ٣، ص ١٠٥؛ ج ٢٠، ص ٢٨٨.