در ادامه اين نوشتار ما در صدد هستيم كه اين مقايسه تطبيقى را عمق بيشترى ببخشيم و به تفصيل ميزان و چگونگى تأثيرپذيرى تفسير ابوالفتوح از تبيان را به اثبات برسانيم و تبيين كنيم كه روش ابوالفتوح در تفسير روض الجنان ابداعى ـ تقليدى مى باشد. براى اين منظور بخش دوم از اين نوشتار را به دو فصل تقسيم مى نماييم: در فصل اول، تفسير يك سوره در دو تفسير دقيقاً با هم مقايسه مى كنيم و تمام موارد و اقوال تفسيرى و روشهايى را كه ابوالفتوح به آن پرداخته، استخراج و بعد به تفسير تبيان عرضه مى كنيم و گام به گام روش اين دو تفسير را در يك سوره مى سنجيم تا ميزان تأثيرپذيرى روض الجنان مشخص شود. براى اين مقايسه، سوره حمد انتخاب شده است؛ چرا كه از يك سو، اين سوره داراى آيات محدود و كمى مى باشد و مقايسه آن موجب اطناب كلام نمى شود و از سوى ديگر، مفسّرين در اين سوره با وجود كمى آيات، مفصّل تر از سوره هاى كوچك ديگر بحث كرده اند و به علت اهميت مفاهيم اين سوره، هر مفسّرى تقريباً تمام روشها و ويژگيهاى تفسيرى خود را در اين سوره مبارك جارى ساخته است. در فصل دوم، اين مقايسه و سنجش را به سوره هاى ديگر و جزءهاى ديگر نيز مى كشانيم و در زمينه هاى مختلف و به صورت تخصّصى تر، با مقايسه ويژگيها، روش تفسيرى و...، از ميزان و نوع تأثيرپذيرى ابوالفتوح رازى از تبيان بحث خواهيم كرد.

١.٢. فصل اوّل: مقايسه تفصيلى و گام به گام سوره حمد در دو تفسير

چنان كه تذكّر داده شد، علماى تفسير به سوره حمد اهميّت بيشترى مى دهند و تقريباً تمام نظريات تفسيرى شان در آن جارى و سارى است؛ چرا كه اين سوره از