مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٣٥٤

فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا...» [١] گفته اند: مقصد قصر نماز خوف در سفر است؛ زيرا اگر ترسى نباشد، نماز گرچه دو ركعت است، اما تمام است. [٢] ابوالفتوح در مورد آيه «وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ» [٣] شأن نزولهاى مختلفى نقل مى كند؛ از جمله از ابوهريره نقل مى كند سبب نزول آيه اين بود كه مردم در نماز سخن گفتندى. اين آيت آمد و سخن گفتن در نماز حرام شد. ابوهريره در جاى ديگر مى گويد: آيت براى آن آمد كه جماعتى در قفاى رسول چون او نماز كردى، آواز به قرآن بلند كردندى. خدا اين آيت فرستاد. [٤] و اينكه در غير نماز استماع قرآن واجب باشد، ابوالفتوح آن را قول شاذ مى داند و مى گويد: علما جمله برآن اند كه استماع سنت است. در جاى ديگر ابوالفتوح روايتى از ابوهريره نقل مى كند كه حداقل مفاد آن اين است كه در نماز مى توان جواب پيامبر را داد و آنجا سخن گفتن حرام نيست؛ بلكه استجابت كلام رسول واجب است: رسول صلى الله عليه و آله بگذشت به اُبىّ بن كعب، و او در نماز بود. او را آواز داد: يا ابىّ! تعال. ابىّ نماز تخفيف كرد و پيش رسول شد. رسول گفت: يا ابىّ! چرا جواب ندادى مرا، چون تو را بخواندم؟ الم تسمع اللّه تعالى يقول: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ» [٥] . گفت: ندانستم يا رسول اللّه ! لاجرم از اين پس هر گه كه مرا بخوانى، اجابت كنم تو را؛ گرچه در نماز باشم. [٦]