مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٣٣٥

آثار صحابه و تابعين نيز كمك مى گيرد. ابوالفتوح در اين تفسير از مفسران قبل از خود چون: طبرى، بلخى، ابومسلم اصفهانى، ثعلبى، زجّاج استفاده كرده و هر چند نامى از زمخشرى و كشّاف وى نياورده، اما گاهى به اشعار وى استشهاد كرده و از او به عظمت نام برده و وى را امام و شيخ خود خوانده است. تفسير روض الجنان از لحاظ محتوا و سبك با تفسير تبيان شيخ طوسى شباهت دارد. [١] ابوالفتوح در تفسير خود تحت تأثير آراى تفسيرى اهل سنّت است و مى توان تفسير وى را منعكس كننده نظريات آنان در تفسير دانست. اين مسئله تا بدان جا پيش رفته كه او به جاى آنكه اقوال و نظريه هاى امامان عليهم السلام را در تفسير آيات ـ كه در بسيارى از مجامع روايى شيعه و نيز تفاسيرى چون: تفسير على بن ابراهيم قمى و تفسير عيّاشى نقل شده است ـ مورد توجه و استفاده قرار دهد، گفته هاى كسانى چون: قتاده، سدّى و كسايى را نقل مى كند و توضيح مى دهد. افزون بر اين، در ذيل آيات مشتمل بر احكام فقهى به نقل فتاواى فقيهان اهل سنت اصرار ورزيده است. در نقل قصه هاى قرآنى به افرادى چون: كعب الاحبار، وهب بن منبّه و ديگر وضّاعين اهتمام خاصى داشته و اخبار آنان را بدون جرح و تعديل نقل كرده است؛ مثلاً قصه هاروت و ماروت را از طريق سدّى و كلبى روايت كرده؛ به طورى كه با عصمت ملايكه منافات دارد. [٢] از جهت سبك نگارش، مى توان روض الجنان را تفسيرى واعظانه دانست. اين خصوصيت و نيز جامعيتى كه ابوالفتوح در كار خود به كار بسته، اصلى ترين ويژگى تفسير وى مى باشد. البته گاهى مولّف در تفسير آيات، به مشرب عرفا و صوفيه، كه آنان را اهل معنا و اشارت مى خواند، رفتار كرده است و مباحثى را در باب اخلاص، توكّل، ذكر، صبر، فقر و صدق به مذاق آنان آورده است. از سوى ابوالفتوح، ادامه