مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٢٤٢

سوره مبارك حمد چيست، اينگونه به روايتى نبوى استناد مى نمايد: «رسول صلى الله عليه و آله در وادى القرى با جهودان كارزار مى كرد. مردى از بُلْقَين گفت: يا رسول اللّه ؛ اينان كه اند كه با تو كارزار مى كنند؟ گفت: المغضوب عليهم. گفت: ديگران كه اند؟ گفت: هم الضّالون، و اشارت به ترسايان كرد». [١] ب) در بيان مصداق بارز صادقين در آيه شريف: «وَ كُونُوا مَعَ الصّادِقِينَ» [٢] به روايتى نبوى استناد مى كند كه فرمود: «ما أظلّتِ الخضراءُ و لا أقلّتِ الغَبراءُ أصدقَ لهجةً من أبى ذّر؛ آسمان سايه بر كس نيفكند و زمين كس را بر نگرفت راستيگرتر از آنِ بوذر. چون اين مى گفت، اميرالمؤمنين على از در مسجد مى درآمد. رسول گفت: الاّ هذا الرجل المقبل فإنّه الصدّيقُ الأكبرُ و الفاروقُ الأعظمُ» [٣] ؛ يعنى به جز اين مردى كه به سوى ما مى آيد. به راستى كه او بزرگترين راستگو و جدايى گر بين حق و باطل است.

٣. حلّ مشكل و رفع ابهام بدوى از آيات

الف) در اينكه مراد از «الصَّلاةِ الْوُسْطى» در آيه شريف: «حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى» [٤] چيست، در بين مفسران اختلاف نظر دارد و منشأ اين اختلاف آن است كه كدامين نماز را در طول يك شبانه روز نخستين نماز بدانيم. ابوالفتوح رازى جهت حلّ اين مشكل و رفع ابهامى كه در بادى امر به ذهن متبادر مى شود، به روايتى نبوى استناد كرده است كه فرمود: «صلوة الوسطى هى العصر» [٥] و در توضيح اينكه چرا نماز عصر را صلات وسطا خوانده است، به روايت ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله استناد نموده كه فرمود: «لأنّها بَيِّنَ صَلاتَي ليل و نهار؛ [٦] زيرا عصر بين دو