كه ابوالفتوح اين مطلب را از تبيان گرفته است. [١] ـ در مورد «غضب الهى» تقريباً ترجمه معناى تبيان در روض الجنان تبعيّت شده است: متن تبيان: «وأمّا الغضب من اللّه فهو إرادة العقاب المستحقّ بهم». [٢] متن روض الجنان: «و معنى غضب ارادت مضرّت و عقاب باشد به غيرى از خداى تعالى». [٣] ـ در تفسير «مغضوب عليهم» كاملاً مشخص است كه روض الجنان متأثّر از تبيان است. [٤] ـ در تفسير ابوالفتوح بحث فقهى «آمين گفتن» در پايان سوره حمد آمده و اقوال علماى اهل سنّت نيز مطرح و سپس دليل شيعه براى عدم جواز بيان شده است؛ امّا در تفسير تبيان تنها نظر شيعه آمده است. [٥]

نتيجه

از مقايسه گام به گام تفسير سوره حمد در دو تفسير روشن مى شود كه: ١. تفسير روض الجنان در مباحث ادبى و ادبيات عربى، مباحثى مشابه با تفسير تبيان دارد و اگر چه ممكن است در اين مباحث متأثر از تبيان نباشد، ولكن در برخى موارد عبارات، و شواهد شعرى و آيه اى آنقدر به هم نزديك است كه معلوم مى شود ابوالفتوح از تبيان اخذ كرده است؛ هر چند كه در اين مباحث ادبى، بسيارى از اوقات ابوالفتوح كامل تر قلم رانده است و بعضى از مباحث ساده صرفى را هم كه

[١] تبيان، ج ١، ص ٤٤؛ روض الجنان، ج ١، ص ٨٨.[٢] تبيان، ج ١، ص ٤٦.[٣] روض الجنان، ج ١، ص ٨٨.[٤] تبيان، ج ١، ص ٤٥؛ روض الجنان، ج ١، ص ٨٩.[٥] تبيان، ج ١، ص ٤٦؛ روض الجنان، ج ١، ص ٩٠.