از پرداختن به ديگر مباحث تفسيرى، سبب آن را نقل مى كند. وى از اسباب نزول بسيار بهره مى گيرد و گاهى هم آراى اعتقادى و فقهى خود را بر اساس اسباب نزول برمى گزيند.

جنبه كلامى

تفسير شيخ در مسائل كلامى بسيار پربار است و در كلام متأثر از شيعيان هم عصر خويش است كه در مسائل توحيد و عدل با معتزله هم باور بوده اند، ولى از جهت تعريف ايمان و شفاعت و امامت با آنها اختلاف داشته اند. [١] از مباحث كلامى تفسير ابوالفتوح، مى توان به موارد زير اشاره كرد: ١. رد سخنان فرق ديگر و اثبات و تحكيم حقانيت شيعه؛ ٢. پاسخ به برخى عقايد كلامى مانند اشاعره، معتزله، مجبره؛ ٣. پاسخ به شبهاتى كه اطراف آيات طرح مى شود.

جنبه فقهى

ابوالفتوح در آيات مشتمل بر احكام فقهى به نقل فتاواى مذاهب پرداخته و آراى بيشتر فقها را مطرح كرده و به نقل اقوال فقيهان اهل سنت اصرار دارد و در صورت لزوم، دليل بعضى از فقيهان را هم ذكر كرده و گاهى هم به نقد و تحليل آنها پرداخته است.

ذكر نكات نغز و عارفانه

نويسنده در تفسير آيات گاهى به اقوال عارفان و صوفيان هم توجه مى كند و بر آن

[١] طبقات مفسران شيعه، ج ٢، ص ١٥٩.