ابوالفتوح رازى از علما و مفسّرين قرن ششم هجرى قمرى مى باشد كه تفسير روض الجنان و روح الجنان را به زبان فارسى به نگارش در آورده است. هر مفسِّر متتبّعى كه به مطالعه اين تفسير شريف بپردازد، به اين ويژگى كلّى دست مى يابد كه ابوالفتوح در نگارش تفسير خود از تفاسير پيش از خود بهره زيادى برده است، اما به جز در موارد كمى كه مفسرين را نام مى برد [١] ، در بيشتر موارد نامشان را ذكر نمى كند. با اين حال، اگر محقّقى به بررسى روش تفسيرى ابوالفتوح همّت گمارد و نيم نگاهى نيز به تفسير تبيان شيخ طوسى كند، پى خواهد برد كه او در تفسير خود از تفسير تبيان متأثّر است. تفسير تبيان، كه در نيمه اوّل قرن پنجم نوشته شده است، بر تفسير روض الجنان، كه در نيمه اوّل قرن ششم به نگارش در آمده و نيز بر تفاسير ديگر، بسيار تأثيرگذار بوده است؛ چنان كه در علم تفسير هم آن سخن معروف در فقه تداعى مى شود كه: هيچ فقيهى تا حدود صد سال بر خلاف شيخ فتوا نمى داده است. ما مى خواهيم در اين نوشتار به اين سؤالات پاسخ گوييم كه آيا مى توان به ابوالفتوح با تمام اين

[١] ابوالفتوح در چند جا از محمد بن جرير طبرى نقل قول مى كند. ر.ك: روض الجنان، ج ١، ص ١٧١؛ ج ١٣، ص ٢٨٢، ٣٠٦، ٤٠٩؛ و در چند جا از شيخ طوسى نقل قول مى كند. ر.ك: ج ٣، ص ٢٤١.