مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ١٣٨
كتاب به تفسير سوره بقره، اختصاص يافته است. اما هر چه به آخر مى رود، مباحث، مختصرتر مى شوند و از جهت كميت و حتى كيفيت رو به كاهش مى روند.
شيوه تفسيرى فخر رازى
فخر رازى بى هيچ مقدمه اى وارد تفسير سوره مى شود و گاهى در ضمن يك مقدمه، به چشم انداز كلّى سوره يا بخشى از آن مى پردازد. پس از آن، ابعاد مختلف آيات را تجزيه و تحليل مى كند و از تمام جوانب و وجوه به آن مى نگرد و تحت نام «مسئله» جنبه هاى مختلف قرائات، ادبى، فقهى، كلامى و غير آنها را بحث مى كند.
ويژگيهاى تفسير فخر رازى
١. استفاده از منابع مختلف. فخر رازى در استفاده از منابع و ذكر اقوال گوناگون جهت تفسير آيات، هيچ منعى براى خود قائل نيست. ٢. بحثهاى عقلى بسيار. عقل در نظر فخر رازى جايگاه رفيعى دارد و همين مسئله تفسير او را از نمونه هاى بارز تفسير به رأى قرار داده است. ٣. ذكر قرائتهاى مختلف. فخر رازى قرائتهاى مختلف آيات را مورد كاوش قرار مى دهد و معانى مختلف آن را با توجه به اختلاف قرائتها بيان مى كند. ٤. توجه به جنبه هاى ادب عربى. وى به جهات عربى بسيار توجه دارد و گاه براى يك آيه، صفحات بسيارى را به جنبه ها و صورتهاى مختلف ادبيات عرب اختصاص مى دهد. ٥. ذكر اسباب نزول. اسباب نزول در اين تفسير بسيار به چشم مى آيد كه البته گاه به صورت مسند و گاهى غير مسند، نقل شده است و غالباً آن را به صحابه تابعان اسناد مى دهد. ٦. جنبه هاى علمى. در اين كتاب به جنبه هاى علمى توجه بسيار شده است؛