مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ١٤٦
٤. عدم تعصب به ذكر انحصارى اقوال و عقايدى كه خود به آنها اعتقاد دارد. و استفاده از آراى مخالفان در تفسير آيات.
امتيازات تفسير فخر رازى
١. تنظيم و تبويب و آرايش داراى اسلوب مطالب، يكى از هنرهاى فخر است كه در تفسير خود به كار برده است. او پس از ذكر آيات مى نويسد: «وفيه مسائل». آن گاه از جنبه هاى مختلف، برداشتها و مسائلى را كه در اطراف آن آيات دارد، به طور جداگانه تحت عنوان «مسأله» و «فصل» و «المقصد» و «المقام» و «السؤال» و «الجواب» و «القول» و «الحجة» مى آورد و به بيان آنها مى پردازد. اين نظم خاص كه در تمام صفحات تفسير او رعايت شده است، خواننده را در يافتن مطالب مورد نظر يارى مى دهد. آقاى حلبى در مقدمه يكى از جلدها مى نويسد: «او در تنظيم و تبويب مطالب مانند ارسطو عمل نموده است؛ يعنى همان طور كه ارسطو مطالب منطقى گذشتگان را كه پيش از او بسيارى از فرهيختگان از آنها اطلاع داشتند، تنظيم و تأليف كرد، فخر نيز همين كار را در تفسير قرآن انجام داده است». [١] به عنوان مثال در جلد پنجم در بحثى فقهى مى آورد: (نوع دوم) از سخن در آيه، مسائل فقهى است كه دانشمندان از آن استنباط كرده اند و ما آن را بر چند فصل مرتب كرده ايم: (فصل اول) چيزهايى است كه به ميته تعلق دارد، و سخن در آن بر يك مقدمه و چند مقصد استوار است. اما (در مقدمه)، سه مسئله هست....
[١] ترجمه مفاتيح الغيب، ج ٦، ص ٢٤٠٨.