مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٤٠٦

در ردّ اين شبهه، ديگر پاسخ گذشته كارساز نيست؛ بلكه پاسخ اين مى شود كه شيوه خداوند اين نيست كه از قوّه قهريّه خويش بهره گيرد و انسانها را به زور به آن سو كه مى خواهد، ببرد و جلوى انحراف آنان را قهراً بگيرد. روش هدايت خداوند اين گونه است كه فردى را همراه با كتاب مى فرستد و حجتى را همراه با وحى مى سازد؛ و اين وظيفه شماست كه به او مراجعه كنيد و از او بگيريد. او پيام رسان خدا و بازگو كننده خواستهاى الهى است و اين شماييد كه بايد به اجبار نزد وى رويد و از او فرا گيريد آنچه را كه نمى دانيد. در اين فضا، سبك و سياق آيه تغيير گردد، مفاد شبهه دگرگون شده، در نتيجه پاسخ به شبهه شكل عوض مى كند و همان حقيقتى مى شود كه امامان از آيه فهميده اند. (به طور جدى دقت كنيد؛ چرا كه همه به گونه اول آيه را فهميده اند). اين امامان هستند كه با روح آيات آشنايند و با دقتهاى سخن الهى همراه اند و حقايق را درست گرفته و بازگو كرده اند. آيه در پاسخ به همين شبهه است كه مى گويد: «وَ لَقَدْ بَعَثْنا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولاً أَنِ اعْبُدُوا اللّهَ وَ اجْتَنِبُوا الطّاغُوتَ فَمِنْهُمْ مَنْ هَدَى اللّهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلالَةُ...» [١] ؛ ما در هر امّتى رسولى را برانگيختيم كه خداى يكتا را بپرستيد و از طاغوت اجتناب كنيد. خداوند گروهى را هدايت كرد و گروهى گمراه شدند. آن گاه براى اينكه به اين حقيقت دست يابند، به آنان مى گويد: «فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُروا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ» [٢] ؛ پس در روى زمين بگرديد و ببينيد