أجمع محكمٌ؟ و وصفه في مواضع آخر بأنّه متشابه وذكر في موضع آخر أنّ بعضه محكم و بعضه متشابه... وهل هذا إلاّ ظاهر التناقض؟...». [١] ترجمه: «اگر گفته شود و چگونه مى گوييد در قرآن آيات محكم و متشابه است، در حالى كه خداوند قرآن را اينگونه وصف كرد كه تمامش محكم است و در مواضع ديگرى اينگونه وصف كرد كه متشابه است و در موضع ديگر بيان كرد كه بخشى از آن محكم و بخشى از آن متشابه است... آيا اين مطلب تناقض ظاهر نيست؟...». و) وجه تكرار قصّه هاى قرآن و علت تكرارهاى قرآن و انواع تكرار در قرآن. [٢] ز) وجه استناد علما به شعر عرب جاهلى براى يافتن معناى واژه و لغات قرآنى، و بيان وجه معجزه بودن قرآن در ضمن آن. [٣]

٣. ١. موارد اختصاصى در مقدمه تفسير روض الجنان

بخشى از مقدّمه كه تنها در تفسير ابوالفتوح مطرح شده است، عبارت است از: الف) ذكر نامهاى قرآن و معانى آنها: ابوالفتوح در تفسير خود ٤١ نام و وصف را براى قرآن بيان مى كند كه همه ريشه در آيات خود قرآن دارد؛ يعنى قرآن، خود را به اين نامها و اوصاف خوانده است. ايشان اين اسامى را با معناى آنها و ذكر آياتى كه دلالت بر آنها مى كند، مطرح مى سازد. از اين ٤١ نام، تنها چهار نام در تفسير تبيان نيز مطرح شده است و بقيّه، اختصاص به تفسير روض الجنان دارد. [٤] ب) بيان معناى «كلمه» و «حرف» بعد از مطرح كردن معناى «سوره و آيه». [٥] ج) ابوالفتوح فصل مستقلّى در باب «ثواب براى خواننده قرآن» مى آورد و

[١] تبيان، ج ١، ص ١١.[٢] همان، ص ١٤.[٣] همان، ص ١٦ ـ ١٧.[٤] روض الجنان، ج ١، ص ٨ ـ ١٥ .[٥] همان، ص ١٦.