بخشهاى عمده روايات ابوهريره، درباره قيامت و مواقف آن، از جمله بهشت و دوزخ، است. ابوالفتوح در ذيل آيه «يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَ تَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ» [٤] از انس و ابوهريره و عبداللّه بن عباس و ديگر راويان نقل مى كند كه: مستحقان دوزخ را به آتش جهنم مى برند و جهنم استزادت مى كند و خداوند قدم خود در دوزخ گذارد. دوزخ پر شود و با هم جهد و متقاصر شود و گويد: قطّ قطّ؛ تا چنان شود كه در او جاى سوزنى نباشد. ابوالفتوح پس از نقل آن در نقد اين خبر گويد: اين خبرى است منكرالظاهر؛ براى آنكه مقتضاى جسميت مى كند. بعد مى گويد: بگوييم اين اخبار آحاد است كه ايجاب علم نكند يا آن را تأويل كنيم، به وجهى كه در او تشبيه و تجسيم نباشد. [٥]

١٠. ٣. ورود همگان به جهنم

در تفسير آيه «وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلاّ وارِدُها كانَ عَلى رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيًّا» [٦] ابوالفتوح ضمن نقل اقوال به بررسى اين قول كه ورود به معناى دخول باشد، مى پردازد و دو روايت از ابوهريره در تأييد آن نقل مى كند. ابوالفتوح سپس مى گويد: اين دو حديث بر مذهب اهل وعيد راست است، ولى

[١] روض الجنان، ج١٥، ص٧٩.[٢] زمر (٣٩): آيه ٣١.[٣] روض الجنان، ج١٦، ص٣٢٢.[٤] ق (٥٠): آيه ٣٠.[٥] روض الجنان، ج١٨، ص٧٤.[٦] مريم (١٩): آيه ٧١ .