مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٣٥٢
ثورى، و مذهب اصمّ و الحسن بن صالح آن است كه خواندن اين سورت در نماز سنّت است، و مذهب ابوحنيفه يك آيت واجب است، و ابويوسف و محمد شيبانى گفتند سه آيت. دليل بر مذهب صحيح از اين مذاهب، آن است كه طريق احتياط اقتضاى اين مى كند كه آن كس كه اين سورت بخواند، ذمّت او به يقين برىّ شود و دليل نيست بر برائت ذمّت آن كس كه اين سوره نخواند. دليل ديگر اجماع اهل البيت است و اجماع ايشان حجت باشد. دليل ديگر اخبار بسيار كه آمده از رسول صلى الله عليه و آلهدر اين باب من قوله: لا صلوة الا بفاتحة الكتاب ... و ابوهريره روايت كند كه رسول صلى الله عليه و آله مرا فرمود: كه ندا كنم: لا صلوة الاّ بفاتحة الكتاب». [١] همچنين در باب جزئيت بسم اللّه در سوره فاتحه مى گويد: «ابوهريره روايت كند كه يك روز در مسجد رسول نشسته بوديم با رسول خدا. مردى در آمد و نماز آغاز كرد و گفت: اعوذ باللّه من الشيطان الرجيم. «الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ» . رسول صلى الله عليه و آلهبشنيد و گفت: يا هذا قطعت على نفسك الصلوة؛ نماز را بر خود تباه كردى. ندانى كه بسم اللّه الرحمن الرحيم از الحمد است و هر كه رها كند آيتى، رها كرده باشد از او، و هر كه آيتى از او رها كند، نمازش بريده باشد. نماز روا نيست، الاّ بفاتحة الكتاب و هر كه فاتحة نخواند، نماز او باطل بود». [٢] «ابوهريره روايت كرد كه رسول گفت: الحمدللّه ربّ العالمين هفت آيت است يك آيت از او بسم اللّه الرحمن الرحيم و آن سبع المثانى است و امّ القرآن و فاتحة الكتاب». [٣] گفتنى است كه يكى از منابع فقهى اهل سنت در فقه و فتوا، همين روايات ابوهريره است. در شأن نزول آيات «يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ * قُمْ فَأَنْذِرْ * وَ رَبَّكَ فَكَبِّرْ» [٤] ابوهريره مى گويد: به رسول خدا گفتم: به هنگام شروع نماز چه بگوييم؟ و خداوند
[١] روض الجنان، ج١، ص٣٩.[٢] همان، ص ٤٨.[٣] همان، ص٣٤١.[٤] مدثر (٧٤): آيات ١ ـ ٣.