قرائت آن كس كه به جرّ خواند انصار در اين جمله باشند و ثعلبى، امام اصحاب الحديث، در تفسير آورد كه آن صحابى كه والانصارُ (به رفع) خواند عمر خطّاب بود. ابىّ او را گفت: و الانصارِ به جرّ بايد خواندن و از «وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ» واو حذف نبايد كرد. عمر قول ابىّ نمى شنيد و قبول نمى كرد تا عمر سه بار بخواند: والانصارُ الذين اتبعوهم و ابىّ گفت: والانصارِ والذين اتّبعوهم بالجرّ و الواو به بار چهارم عمر را گفت: چرا از من نشنوى «و اللّه لقد قرأت على رسول اللّه و الانصارِ و الذين اتبعوهم و انت تبيع القرط ببقيع الغرقد». آن گه كه من بر پيغامبر اين خواندم تو، به بقيع غرقد، «قرط» [گوشواره به زنها كه به زيارت قبور مى آمدند] مى فروختى، عمر گفت: صدقتَ؛ راست مى گويى شما ياد داشتيد و ما فراموش كرديم و شما فارغ بوديد و ما مشغول بوديم و شما حاضر بوديد و ما غايب بوديم. آن گه گفت: يا ابىّ! انصار را خداى در جمله سابقان گرفت؟ گفت: آرى و با خطّاب و پسرانش مشورت نكرد. عمر گفت: من پنداشتم در اين آيت ما را رفعتى دادند كه كس با ما در آن مشارك نيست. گفت: خلاف آن است كه تو پنداشتى و مصداق اين در اول سورة الجمعة است فى قوله: «وَ آخَرِينَ مِنْهُمْ» و در وسط سورة الحشر «وَ الَّذِينَ جاؤ مِنْ بَعْدِهِمْ...» و در آخر سورة الانفال «وَ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْ بَعْدُ...» ». مقصود اثبات جهل عمر و شايد تعمّداً و در تحريف آيه براى اينكه از فضيلت انصار بكاهد مى باشد. [١] ٧. در ذيل آيه هفدهم سوره هود «أَفَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ...» پس از اينكه مى گويد: « «مَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ» بدون اختلاف رسول خدا صلى الله عليه و آلهاست. امّا در مقصود از شاهد اختلاف است. برخى گفته اند: جبرئيل يا فرشته اى ديگر

[١] اين خبر در تفسير طبرى، ج ٣، ص ٢٠٤ و تفسير ثعلبى، ج ٣، ص ٨٢ نقل شده است.[٢] ر.ك: تفسير ثعلبى، ج ٣، ص ٨٢.[٣] تفسير ابوالفتوح، ج ٤، ص ٣٥١.[٤] ر.ك: تفسير ثعلبى، ج ٣، ص ١٢٦؛ ج ٤، ص ٧٨.[٥] معارج (٧٠): آيات ١ ـ ٣.[٦] ر.ك: تفسير ثعلبى، ج ٩، ص ٣٥.[٧] قصص (٢٨): آيه ٣٥.[٨] ر.ك: تفسير ثعلبى، ج ٤، ص ٨٠.[٩] تفسير ثعلبى، ج ٤، ص ٢١٩.[١٠] ر.ك: تفسير ثعلبى، ج ٥، ص ٨٣.[١١] ر.ك: تفسير ثعلبى، ج ٥، ص ١٦٢.[١٢] ر.ك: تفسير ثعلبى، ج ٧، ص ١٨٢. البته متن حديث در تفسير ثعلبى، اندكى با تفسير ابوالفتوح تفاوت دارد.[١٣] ر.ك: تفسير ثعلبى، ج ٨، ص ٤٢.[١٤] همان، ص ٣٣٧.[١٥] تفسير ثعلبى، ج ٨، ص ٣١٠.[١٦] همان، ص ٣١٤.[١٧] تفسير ثعلبى، ج ٩، ص ١٥٠.[١٨] همان، ص ٨٣.[١٩] همان، ص ١٧٤.[٢٠] تفسير ثعلبى، ج ٩، ص ١٨٢.[٢١] همان، ص ١٥٤.[٢٢] همان، ج ١٠، ص ٩٨.[٢٣] تفسير ثعلبى، ج ١٠، ص ١٣٤.[٢٤] همان، ص ٣٢٢.