پاسخ به پرسشى، حديثى را فرموده اند و گاه در مقام احتجاج با مخالفان، به آيه اى از قرآن كريم استدلال كرده اند و زمانى در مقام تبيين معناى باطنى آيه اى بوده اند. لذا جهت بررسى كاربردهاى مختلفى كه روايات در يك تفسير دارند، لازم است به گونه هاى روايات تفسيرى توجه شود. در تفسير ابوالفتوح از روايات تفسيرى كاربردهاى متنوعى ارائه شده است كه به برخى از مهم ترين آنها مى پردازيم:

١. تبيين معناى واژگان قرآنى

فهم واژگان نخستين گام در فهم و تفسير هر كلامى از جمله قرآن كريم است و در واژگان قرآنى بايد به مفهوم آنها در زمان نزول دست يافت. از اين رو، اين موضوع مهم همواره مورد عنايت معصومان بوده است و بخش بزرگى از روايات تفسيرى را به خود اختصاص داده است. در تفسير ابوالفتوح به اين كاربرد مهم روايات تفسيرى توجه شده و در تبيين معناى واژگان قرآنى، فراوان به روايت استناد گرديده است كه در اينجا به چند نمونه از اين روايات اشاره مى نماييم: در توضيح معناى «عفو» در آيه شريف «وَ يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ» [١] مى فرمايد: «اصل عفو در لغت زياده باشد» سپس به اين روايت نبوى استناد مى كند كه: «أحفوا الشّوارب و أعفوا اللِّحى»؛ أى كثّروها؛ [٢] يعنى شاربها را كوتاه كنيد و ريشها را زياد گردانيد.

٢. تعيين مصداق براى مفاهيم عام قرآنى

الف) در اينكه مصداق روشن دو مفهوم عام «غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضّالِّينَ» در

[١] بقره (٢): آيه ٢١٩.[٢] روض الجنان، ج ٣، ص ٢١٨.