شود، و او ابوبكر است. به علاوه حزن و خوف براى ابوبكر حاصل شد، نه براى رسول اكرم صلى الله عليه و آله كه پيوسته آمن است و قلبش آرامش دارد. پس نسبت دادن سكينه به ابوبكر شايسته تر است. وجه ديگر اينكه وقتى پيامبر وارد مدينه شد، همراه او كسى نبود به جز ابوبكر، و اين دلالت دارد بر اينكه پيامبر صلى الله عليه و آلهبراى همراهى در سفر و حضر او را از ميان اصحابش انتخاب نمود». {-١٨-}

فصل دوم: گزارشى از مشهورترين آيات نازل شده در شأن على و اهل بيت عليهم السلام

مراد از اصطلاح نزول آيه در شأن اهل بيت عليهم السلام

غالباً در روايات اهل بيت عليهم السلام و سخنان مفسران و محدثان به طور فراوان اين اصطلاحات به چشم مى خورد كه «اين آيه در شأن اهل بيت عليهم السلام نازل شده است» و يا «اين آيه درباره على عليه السلام نازل شده است». مراد از اين اصطلاحات چيست؟ بايد گفت كه همه آيات نازل شده در منزلت اهل بيت عليهم السلام از چهار وجه خارج نيستند: ١. آياتى كه به سبب واقعه اى يا انجام عملى از سوى آنان نازل شده اند؛ مانند آيه ٢٠٧ بقره: «و مِن الناسِ مَن يشترى نفسَه ابتغاءَ مرضاتِ اللّه ِ» كه در ليلة المبيت نازل شده است. اين گونه آيات مى توانند بر ديگران نيز قابل صدق باشند؛ زيرا ملاك در آيه عموم لفظ است، نه خصوص سبب. ٢. آياتى كه مقصودشان تنها على يا ائمه عليهم السلام است و به جز ايشان مصداقى ندارند؛ مانند آيه «ولايت» كه در جريان بخشش انگشترى در ركوع به وسيله

[١] آياتى را كه به اين مسئله اشاره دارند، در فصل پايانى مشاهده خواهيم كرد.[٢] اشاره به آيه ٢٣ شورا: «قل لا اسألكم عليه اجراً الا المودة فى القربى». [٣] امامت در پرتو كتاب و سنت، ترجمه حميدرضا آژير و حسين صابرى، بنياد پژوهشهاى آستان قدس رضوى، چاپ اول، ١٣٧٤، ص ١٥٤.[٤] امامت در پرتو كتاب و سنت، ص ١٥٥.[٥] همان، ص ١٥٦.[٦] غاية المرام، ص ٢١١.[٧] مستدرك الصحيحين، ج ٣، حيدرآباد، ١٣٢٤، ص ١٢٤.[٨] ترجمه الغدير، ترجمه دكتر جواد موسوى، ج ٥، انتشارات غدير، بى تا، ص ٢٩٨.[٩] الغدير، ج ٥، ص ٢٠٠.[١٠] ترجمه المراجعات، ترجمه حيدرقلى بن نورمحمدخان [تحت عنوان «المناظرات»] ناشر: سيد على اكبر عليزاده خراسانى، بهمن ١٣٢٤، ص ١٦٨.[١١] الغدير، ج ٥، ص ٢٠٢.[١٢] تفسير الميزان، ج ٦، ص ٢٠.[١٣] التفسير و المفسرون، محمد هادى معرفت، ج ٢، ص ٤١٠.[١٤] به عنوان نمونه مى توان به موارد زير اشاره كرد: ج ٨، ص ٨٥ . هذه الاية دالة على ان الحسن و الحسين عليهما السلام... ج ١٢، ص ١٩ . انها نزلت فى على عليه السلام و يدل عليه وجهان: «الاول انه عليه السلام لما دفع الراية الى على عليه السلام يوم خيبر قال... ج ١٢، ص ٢١ . اما لما انتهى الامر الى على عليه السلام... ج ١١، ص ٩ . قالت الشيعه: دلت هذه الاية على ان على بن ابى طالب عليه السلام... ج ١٢، ص ٢٥ . الثانى، روى عطاء عن ابن عباس انها نزلت فى على بن ابى طالب عليه السلام... ج ١٢، ص ٤٩ . العاشر، نزلت الاية فى فضل على بن ابى طالب عليه السلام. ج ٢٩، ص ٢٧١ . المسألة الثالثه روى عن على عليه السلام... فلم يناجه احد الا على عليه السلام. المسألة الربعه، روى عن على بن ابى طالب عليه السلام انه قال... ج ٣، ص ٢٤٣ . المسألة الاولى... و الواحدى من اصحابنا ذكر فى كتاب البسيط انها نزلت فى حق على عليه السلام. المسألة الثانية: الذين يقولون هذه الاية مختصة بعلى بن ابى طالب عليه السلام، قالوا....[١٥] التفسير و المفسرون، محمدهادى معرفت، ج ٢، ص ٤١١.[١٦] التفسير و المفسرون، محمدهادى معرفت، ج ٢، ص ٤١١.[١٧] مفاتيح الغيب، ج ٣٢، ص ١٢٤.[١٨] مفاتيح الغيب، ج ١٦، ص ٦٣.