مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ١٤٠
برابر يكديگر مطرح كند.
ج) مقايسه دو تفسير
فصل اول: اشتراكات دو تفسير
با توجه به دو بخش گذشته، در مى يابيم كه دو تفسير مذكور علاوه بر داشتن اختلافات و اشتراكات كه قطعاً در ميان همه تفاسير نسبت به يكديگر وجود دارد، هر يك از اين دو تفسير از جنبه هايى داراى امتيازات و مزايايى هستند كه احتمالاً در تفسير مقابل، يا وجود ندارد و يا لااقل نسبت بسيار كمترى دارد، ضمن اينكه هر كدام داراى معايب و نواقصى مى باشند كه از اهميت و ارزش آنها، از اين جهت كه يك كتاب تفسير قرآن هستند، مى كاهد. در اين بخش سعى بر اين است كه از زواياى ياد شده، مقايسه اى اجمالى ميان اين دو كتاب انجام پذيرد، و بحث اصلى مقايسه آنها كه مربوط به مسئله امامت و ولايت است، در بخش بعد خواهد آمد.
اشتراكات دو تفسير
مى دانيم كه دو تفسير مذكور، از جهت زمان و مكان، در يك عصر و يك شهر نوشته شده اند و اين از جمله اشتراكات اوليه آنهاست. اشتراكات عمده اين دو تفسير را مى توان در موارد زير بررسى كرد:
١. عدم ذكر سند احاديث
هر يك از اين دو مفسر در احاديثى كه در كتب خويش آورده اند (چه در اسباب نزول و چه در تفسير آيات)، هيچ ذكرى از سند آن به ميان نياورده اند و فقط حديث را از طريق نفر اول (صحابى يا تابعى) به پيامبر صلى الله عليه و آله و يا ائمه عليهم السلامنسبت داده اند. شايد بتوان اين موضوع را يكى از اشكالات اين دو تفسير دانست؛ زيرا مشخص