مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ١٣
١
ابوالفتوح رازى و تفسير ثعلبى نيشابورى
آيه اللّه رضا استادى
مؤلف كتاب ارجمند شفاء الصدور مى نويسد: «ابن حزم ظاهرى در رساله اندلسيه گفته و ساير فضلا و حكما نيز به موافقت يا متابعت او قاعده اى تأسيس كرده اند كه هيچ عاقلى را روا نيست كه تخطّى كند از تأليف بر يكى از هفت قسم: اوّل: چيزى اختراع و ابتكار كند كه مسبوق به او نشده باشد؛ دوم: كتابى ناقص را تتميم و تكمله كند؛ سوم: مشكلى سربسته و دربسته را به شرح، فتح اقفال و رفع اشكال كند؛ چهارم: كتابى مفصل و طويل الذيل را به حذف زوايد و جمع فوايد مختصر كرده، بى اخلال به جزئى و بى نقيصه به قالب تصنيف درآورد؛ پنجم: امور متفرقه پراكنده را به سلسله جامعه فراهم آورد و در رشته جمع و تأليف كشد؛ ششم: مسائل مختلطه درهم شده را كه غير مرتّب و غير منضّدند، بر وجهى خاص و ترتيبى مخصوص در سلك ترتيب و تنضيد برآورد؛ هفتم: كتابى كه در آن مؤلف خطايى كرده، بر خطاى آن تنبيه كند و فساد او را اصلاح نمايد. و نيز گفته اند: ينبغى لكل مؤلّف كتاب فى فنّ قد سبق إليه أن لا يخلو كتابه من خمس فوائد: