مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ١٢٤

ابوالفتوح نظر خود را اين گونه بيان مى كند كه: «قول درست آن است كه سجده، سجده تعظيم و اجلال بود». عبارت ابوالفتوح در اين قسمت عيناً همان بيان تبيان مى باشد. [١] البته اين نكته قابل تذكّر است كه روض الجنان اختصاصاتى نيز در بحث نقل اقوال تفسيرى براى توضيح بعضى آيات دارد؛ مثلاً در آيه ٢٥ سوره بقره اقوالى را در مورد اينكه مراد از «عمل صالح» چيست، بيان مى فرمايد: «علما خلاف كرده اند در آنكه مراد به عمل صالح چيست؟... از بعضى صحابه روايت كرده اند كه: مراد به صلاح عمل اخلاص عمل است خداى را (جلّ جلاله) چه عمل به نفاق صالح نباشد... . عبداللّه عباس مى گويد: عمل صالح آن بود كه از ميان خداى تعالى و بنده يش بر وجهى كه ريا را بدو راه نبود. معاذ بن جبل گفت:...». [٢] تبيان نيز داراى مباحث خاصّ خود در ذيل بعضى از آيات در مورد اقوال تفسيرى مى باشد. شيخ طوسى در معناى آيه «فَلا تَجْعَلُوا لِلّهِ أَنْداداً» [٣] و اينكه مخاطب آيه كيست، اقوال مختلفى را نقل مى كند: «و روى عن ابن مسعود و غيره من الصحابة أنّ معنى الآية: لا تجعلوا للّه أكفاء من الرجال تطيعونهم في معصية اللّه . قال ابن عباس: انّه خاطب بقوله: «فَلا تَجْعَلُوا لِلّهِ أَنْداداً...» ، جميع الكفاء من عباد الاصنام و اهل الكتابين... فحمل الآية على عمومها أولى». [٤] ـ تأثيرپذيرى در نظريات تفسيرى روض الجنان در بسيارى مواضع از آيه همان تفسيرى را مى كند كه تبيان كرده و