گفت كه: «إقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ...» و مانند اين نيفكندند، با آنكه در هر جا در لفظ مُدرَج مى شود؟ الجواب گوييم: لكثرة الإستعمال؛ براى كثرت استعمال را كه اين آيه مكرّر خواست بودن الف بيفكندند تخفيف را و كثرت استعمال در اين كثرت نيست». [١] ـ بعد ابوالفتوح اين مطلب را بيان مى كند كه اسم، غير از مسمّاست و شروع مى كند به بيان ادلّه و جواب ادلّه كسانى كه مى گويند اسم همان مسماست. در اين بحث ايشان همان مطلب تبيان را مى آورند؛ منتها با تغييرات و اضافاتى. [٢] چنان كه از اين مقايسه مى توان استظهار كرد ابوالفتوح در بحثهاى كلامى نيز متأثر از تبيان است و از شيخ طوسى بهره برده است. ـ بحث اشتقاق و ريشه «اسم» بين تبيان و روض الجنان مشترك است، با اضافاتى در تفسير ابوالفتوح رازى. [٣] ـ ابوالفتوح در مورد ريشه و اشتقاق لفظ «اللّه » همان مطلب تبيان را آورده است، لكن نسبت به تبيان اضافات زيادى دارد. [٤] ـ ابوالفتوح به معناى اصطلاحى لفظ «اللّه » مى پردازد كه در تفسير تبيان ردّ پايى از اين بحث نيست: «اين لفظ در اصطلاح اللّه ، نام ذاتى است قادر بر اصول نعم چون با مكلّفان بكند، از ايشان مستحقّ عبادت گردد و بر اين قاعده مرجع او با قادرى باشد و از صفات نفس بود و...». [٥] ـ در بحث اشتقاق و معناى «الرحمن و الرحيم» همان مطلب تبيان را با اضافاتى آورده است. البته مطالبى در تبيان است كه در تفسير روض الجنان نيست [٦] و در پايان

[١] روض الجنان، ج ١، ص ٥٢.[٢] تبيان، ج ١، ص ٢٥؛ روض الجنان، ج ١، ص ٥٤.[٣] تبيان، ج ١، ص ٢٧ ـ ٢٦؛ روض الجنان، ج ١، ص ٥٢ ـ ٥٣.[٤] روض الجنان، ج ١، ص ٥٥ ـ ٥٨؛ تبيان، ج ١، ص ٢٧ و ٢٨.[٥] روض الجنان، ج ١، ص ٥٧.[٦] همان، ص ٥٩ و ٥٨؛ تبيان، ج ١، ص ٢٨ ـ ٣٠ .