خواب نكند، الّا كه خداى عز و جلّ بهشت بر وى حرام گرداند.» و از آن حضرت منقول است، «خوارترين خلق نزد[١] خداى عز و جلّ كسى است كه والى امرى از امور مسلمانان شده باشد و ميانه ايشان عدل به‌جا نياورد.» و از حضرت امير المؤمنين ٧ منقول است كه، «اوّل كسى كه داخل دوزخ مى‌شود حاكم مسلّطى است كه عدالت نكرده باشد، و صاحب ثروت و مالى كه حقّ آن مال را نداده باشد.» و از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و اله منقول است كه، «روز قيامت مى‌آورند پادشاه ظالم را، و با او هيچ يارى‌دهنده‌اى نيست و هيچ عذرخواهى نه؛ پس، انداخته مى‌شود در دوزخ؛ پس، در آن مى‌گردد چنانكه آسيا مى‌گردد؛ پس، در قعر دوزخ بسته مى‌شود.» و از آن حضرت منقول است كه، «دوست‌ترين مردم به خداى عز و جلّ در روز قيامت و نزديكترين ايشان به خداى، پادشاه عادل است و مبغوضترين مردم به خداى عز و جلّ در روز قيامت و سخت عذابترين ايشان، پادشاه ظالم است.» و از حضرت امام زين العابدين- عليه الصلوة و السّلام- منقول است كه، «آن حضرت فرموده كه، حقّ رعيّت تو به سلطنت اين است كه بدانى كه ايشان رعيّت تو شده‌اند به جهت ضعف ايشان و قوّت تو. پس، واجب است كه در ميانه ايشان عدل به‌جا آورى و بوده باشى جهت ايشان از بابت پدر مهربان، و ببخشايى نادانى ايشان را، و تعجيل در عقوبت ايشان نكنى، و شكر كنى خداى عز و جلّ را بر آن قوّتى كه تو را بر ايشان داده.»

ببايد دانست كه از جهت پادشاهان هيچ صفت به عدل نمى‌رسد، چه عدل را چندين فايده است: اوّل آنكه باعث خشنودى و رضاى خداى عز و جلّ است. دوم آنكه باعث درجات و مثوبات و دخول روضات جنان و خلاصى از عذاب نيران‌[٢] است. سوم آنكه شكرگزارى نعمتهاى ربّانى است [٤٢ آ] و شكر نعمت باعث زيادتى نعمت و لطف و مهربانى خداى عز و جلّ مى‌شود و باعث طول عمر و طول نعمت مى‌گردد، و پادشاهانى كه به صفت عدل آراسته بودند ايّام دولت ايشان ممتدّ بود و عيش ايشان خوشتر و عمر ايشان درازتر بود. سلطان سنجر از سلاطين اسلام بزرگتر بود و نيكويى بيشتر كرد. بيست سال به نيابت برادران به حكومت قيام نمود و چهل سال و كسرى به استقلال بر اكثر معموره‌

[١] - در اصل:« بر»، اينجا از نسخه مر نقل شد.

[٢] - مفرد آن« نار» است به معنى« آتش».