اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٥٩ - زمانه بعثت
بريده است.[١] مىپنداشتند كه با مرگ آن حضرت نام و يادش نيز از ميان مىرود و آوازهاش، كه سراسر جهان را فراگرفته است پس از رحلت آن بزرگوار، محو مىگردد و فروغى را كه در تاريكستان جاهليت برافروخته و مىرود تا گستره زمين را روشنى بخشد، خاموش خواهد شد و كوشش هايش در فراخوان توحيد و رهايى بشر از شرك هدر خواهد رفت. و شريعتاش، كماكم، نسخ خواهد شد و در نهايت اثرى و نام و نشانى از او و آيين گرامىاش بر جاى نخواهد ماند. از اين رو، براى اداى اين مقصود نامبارك تعبير زشت و توهينآميز «ابتر» را، كه برخاسته از قلبهاى پلشت و پركينه آنان بود، درباره آن بزرگوار به كار بردند. براى همين، خداى تعالى از سر مهر و ايثار، در ردّ افكار و انديشههاى پوچ و پندارهاى باطل و آرمانهاى تحققناپذير آنان، و نيز تسليت خاطر پيامبر ٦ و تقويت قلب نورانى وى و اميدوار ساختن آن بزرگوار، به آينده روشن و فرجام نيك و نسل و ذرّيّه بسيار و دودمانى پاك مژده داد:
إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ. فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ. إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ. همانا تو را- خير بسيار- داديم. پس براى پروردگارت نماز بگزار و شتر قربانى كن، همانا دشمن تو، همو دنبال بريده، بىنسل و بىدنباله- است.
كوثر، در لغت به معناى بسيارِ از هر چيز، (كثير) است؛ ولى در چيزهاى نيكو به كار مىرود و هيچگاه بدِ بسيار را كوثر نمىنامند. اين نويد الهى كه عطيّه ويژه خداى مهربان به پيامبر ٦ است، از يكسو، از همه پيروزيها و توفيقهايى كه در آينده نصيب آن بزرگوار خواهد شد خبر مىدهد، و از سوى ديگر، او را از كثرت فرزندان و نسل و دودمانش آگاه مىكند. و اين خود از معجزات آشكار قرآن است كه امام سجاد (ع) نيز در اين نيايش، خدا را بدين نعمتِ انبوه مىستايد: الْحَمْدُللَّهِ الّذِى مَنّ عَلَيْنا ... وَ كَثَّرنا بِمَنِّهِ عَلى مَنْ قلَّ. خداوند در پرتو فضل و احسانش و از سربنده نوازى با دست پرمهر و نوازشگرِ خود «يتيم عبداللَّه» را بنواخت و از همان يك دخترى كه باقى ماند، ذريّهاش را بسيار كرد كه از هيچ شخصى در جهان نسلى چنين فراوان و شناخته شده پديد نيامد. البته چنان كه مفسران گفتهاند «كوثر» شامل نبوّت و قرآن و علم و عمل و كثرت پيروان و جويى در بهشت و ... نيز
[١] - پسران پيامبر در كودكى درگذشتند و عرب جاهلى هم دختر را فرزند نمىشمرد