اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٣٧٢ - زنام و نشان و گمان برتر است
آن ذات اقدساند. عالِمٌ اذْ لامَعْلُومَ.
|
از آتشِ ظلم و دودِ مظلوم |
احوال همه تراست معلوم |
|
|
هم قصّه نانموده دانى |
هم نامه نانوشته خوانى |
|
|
گر بنده نظامى از سر درد |
در نظمِ دعا دليريى كرد |
|
|
از بحر تو بينم ابرخيزش |
گر قطره برون دهد مريزش |
|
|
گر صد لغت از زبان گشايد |
در هر لغتى ترا ستايد |
|
|
هم در تو به صدهزار تشوير |
دارد رقم هزار تقصير |
|
|
ورْ دَم نزند چو تنگحالان |
دانى لغت زبانِ لالان[١] |
|
علم الهى و گستره و ژرفايى آن در حوزه معرفت دينى، از اركان اساسى آموزههاى اعتقادى است. در قرآن كريم، همچنان كه گذشت، و همين طور، در سخنان پيشوايان ما بيش از هر وصفى، در ميانِ اوصافِ خداوند، به وصف علم توجه شده است. آدميان را به پرستش خدايى فراخوانده است كه به همه حقايقِ هستى؛ بلكه به گذشته و آينده موجودات، زمين و آسمانى؛ همه زندهجانان، خرد و كلان و هر آنچه لباس هستى پوشيده است، آگاه است و هيچچيز در مشهدِ علم ربوبى پوشيده و پنهان نيست:
وَعِندَهُ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لَايَعْلَمُهَا إِلَّا هُوَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِي ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُبِينٍ.[٢] و كليدهاى غيب نزد اوست، جز او كسى آنها را نمىداند، و آنچه را در خشكى و درياست مىداند، و هيچ برگى [از درخت] نيفتد مگر آنكه آن را مىداند، و نه هيچ دانهاى در تاريكيهاى- درون- زمين و نه هيچ ترى و نه هيچ خشكى مگر آنكه در نوشتهاى است روشن- لوح محفوظ.
على (ع) در توصيف علم نامحدود خداوند فرمود:
لايَعْزُبُ عَنْهُ عَدَدُ قَطْرِ الْماءِ وَ لانُجُومُ السَّماءِ، وَ لاسَوَافِى الرِّيحِ فِى الْهَواءِ، وَ لادَبِيبٌ النَّمْلِ عَلَى الصَّفا، وَ لامَقِيلُ الذَّرِ فِى اللَّيْلَةِ الظَّلْمَاءِ. يَعْلَمُ مَساقِطَ
[١]- مقدمه ليلى و مجنون
[٢] - انعام، آيه ٥٩