اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٣١٦ - زنام و نشان و گمان برتر است
همه چيز از اوست و همه در فرجام به او باز مىگردد:
هُوَ الْاوَّلُ وَ الْاخِرُ و الظَّاهِرُ وَ الباطِنُ وَ هُوَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلَيمٌ.[١] اوست نخستين و واپسين و برون و درون، و خود به هر چيزى دانا است. انَّهُ، يَبْدَوا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعيدُهُ.[٢] آفرينش را مىآغازد و سپس بازش مىگرداند.
انَّهُ هُوَ يُبْدِئُ وَ يُعيدُ.[٣] همانا اوست كه [آفرينش آفريدگان را] آغاز مىكند، و به هنگام رستاخيز، باز مىگرداند.
قدرت خداوند از نظر يهود
يا مَنْ لاتَنْقَضِىَ عَجائِبُ عَظَمَتِهِ. اى كه شگفتىهاى بزرگىاش پايانناپذير است، در كلام امام سجاد (ع) يادآورِ يك نكته بسيار مهمّ در بابِ مناسبات انسان با خداوند؛ يعنى «دعا» و خواندنِ خداوند و خواستنِ از و استجابت آن است. يهوديان مىگفتند: نيازى كه آدمى به وسيله «دعا» از خداوند مىطلبد، يا اينكه از پيش تقدير شده و از قلمِ قضاى الهى گذشته و حكم قطعى برآورده شدنِ آن، صادر گرديده يا نه؟ در صورت نخست به طور حتم، آن نياز برآورده خواهد شد، و در صورت دوم، از آنجا كه قلمِ قضا و تقدير، از نخستين روز آفرينش به ضبط و اندازهگيرى اشياء و هستىها جارى شده است و ديگر محال است كه مشيت خدا برخلاف آن تعلق گيرد و آن را تغيير دهد، محال و ممتنع خواهد بود.
بنابراين، در هر دو صورت، دعا، كارى لغو و بيهوده خواهد بود. در اثر اين عقيده بود كه يهوديان مىگفتند: خداوند از دادن و بازستاندن و افزودن و كاستن در جهان خلقت دست بسته است؛ زيرا به همه اينها قلمِ تقدير و علم ازلى جارى شده و به اصطلاح، مقدّر گرديده است و تغيير و تبديل محال و ناممكن است:
وَ قالَتِ الْيَهُودُ يَدُاللَّهِ مَغْلُولَةٌ.[٤] يهودان گفتند: دست خدا بسته است.
[١] - حديد، آيه ٤
[٢] - يونس، آيه ٤
[٣] - بروج، آيه ١٣
[٤] - مائده، آيه ٦٤