الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٤٥٢ - زيان هاى اخروى
(وَ عاداً وَ ثَمُودَ وَ قَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ مَساكِنِهِمْ وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَ كانُوا مُسْتَبْصِرِينَ* وَ قارُونَ وَ فِرْعَوْنَ وَ هامانَ وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مُوسى بِالْبَيِّناتِ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ وَ ما كانُوا سابِقِينَ* فَكُلًّا أَخَذْنا بِذَنْبِهِ فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنا عَلَيْهِ حاصِباً وَ مِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ وَ مِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنا بِهِ الْأَرْضَ وَ مِنْهُمْ مَنْ أَغْرَقْنا وَ ما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ.[١٦١٨] و طايفه «عاد» و «ثمود» را نيز [هلاك كرديم]، و مساكن [ويران شده] آنان براى شما آشكار است و شيطان، اعمالشان را براى آنان آراسته بود. از اين رو آنان را از راه [خدا] بازداشت، در حالى كه بينا بودند. و «قارون» و «فرعون» و «هامان» را [نيز هلاك كرديم]. موسى با دلايل روشن به سراغشان آمد؛ امّا آنان در زمين برترىجويى كردند، ولى نتوانستند [بر خدا] پيشى بگيرند! ما هر يك از آنان را به گناهانشان گرفتار [عذاب] كرديم، بر بعضى از آنها توفانى از سنگريزه فرستاديم، و بعضى از آنان را فرياد [مرگبار] فروگرفت، و بعضى ديگر را در زمين فرو برديم، و بعضى را غرق كرديم و خداوند هرگز به آنها ستم نكرد؛ بلكه آنها خودشان بر خود ستم مىكردند!).
- زيانهاى اخروى
برخى آثار گناه نيز در آخرت معلوم مىشوند. سعادت آخرت، در گرو عمل صالح است و گناه، موجب نابود شدن كارهاى نيك انسان مىگردد[١٦١٩] و در نتيجه، زندگى آخرت را نابود مىكند. به همين جهت، معصومان (عليهم السلام) از اين گونه گناهان به خداوند متعال پناه بردهاند.[١٦٢٠]
از سوى ديگر، گناه، انسان را به دوزخ مىكشانَد. امام على (ع) در اين باره مىفرمايد:
ألا و إنَّ الخَطايا خَيلٌ شُمُسٌ حُمِلَ علَيها أهلُها و خُلِعَت لُجُمُها فَتَقَحَّمَت بِهِم فى النارِ.[١٦٢١]
بدانيد كه گناهان، اسبان چموشى هستند كه گناهكاران بر آنها نشستهاند و لگامهايشان رها شده است. پس سوارانشان را در آتش مىافكنند.
[١٦١٨]. سوره عنكبوت، آيه ٣٨- ٤٠ و نيز، ر. ك: سوره انفال، آيه ٥٤، سوره اعراف، آيه ٨٤، سوره احقاف، آيه ٢٥، سوره غافر، آيه ٢١، سوره يوسف، آيه ١٠٩، سوره انعام، آيه ٦، سوره شمس، آيه ١١- ١٤.
[١٦١٩]. پيامبر خدا( ص): إتَّقُوا الذّنوبَ فإنّها مَمحَقَةٌ لِلخَيراتِ( عدة الداعى، ص ١٩٧).
[١٦٢٠]. اللّهُمَّ وأعوذُ بِكَ عِندَ ذَلِكَ مِن الجُبنِ عِندَ مَوارِدِ الأهوالِ ومِنَ الضَّعفِ عِندَ مُساوَرَةِ الأبطالِ ومِنَ الذَّنبِ المُحبطِ لِلأعمالِ فَأحجِمَ مِن شَكًّ أو أمضِىَ بِغَيرِ يَقينٍ فَيَكونَ سَعيى فى تَبابٍ وعَمَلى غَيرَ مَقبولٍ( الكافى، ج ٥، ص ٤٦، ح ١). نيز، ر. ك: الصحيفه السجادية، دعاى ٤٦.
[١٦٢١]. الكافى، ج ٨، ص ٦٧، ح ٢٣؛ نهج البلاغة، خطبه ١٦.