الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٤٤٠ - آثار روحى و معنوى

وَاطلُبُوا ما عِندَهُ بِطاعَتِهِ، والعَمَلِ بِمَحابّهِ، فَإنَّهُ لا يُدرَكُ الخَيرُ إلّا بِهِ، ولا يُنالُ ما عِندَهُ إلّا بِطاعَتِهِ.[١٥٥٤]

آنچه را نزد خداوند است به وسيله فرمان‌بردارى از او و عمل به آنچه او دوست مى‌دارد، طلب كنيد؛ چرا كه خير جز از اين راه به دست نمى‌آيد و آنچه نزد اوست، جز از راه طاعت حاصل نمى‌شود.

جالب اين كه در اين حديث، سخن از خير به ميان آمده كه از محورهاى اساسى سعادت و شادكامى است و كسب آن، به طاعت خداوندْ متوقف شده است. كسى كه بداند طاعت خداوند متعال، راه دستيابى به شادكامى است، ناراضى نخواهد بود.

در ادامه، مواردى را كه در متون اسلامى آمده‌اند، بيان خواهيم كرد:

- آثار روحى و معنوى‌

در برخى متون، آثارى براى طاعت شمرده شده كه بيشتر به بُعد روحى و معنوى انسان مربوط مى‌شود. از آن جمله مى‌توان به «پناهگاه استوار»[١٥٥٥] اشاره كرد. از نيازهاى جدّى انسان، داشتن پناهگاه مطمئن است كه در سايه اطاعت از خداوند متعال به دست مى‌آيد. كسى كه اهل طاعت باشد، خود را زير پرچم الهى قرار داده و حمايت او را براى خود جلب كرده است.

همچنين طاعت، مايه «تقرّب به خدا»[١٥٥٦] و «مهرورزى با خدا»[١٥٥٧] مى‌شود. خداوند متعال، مبدأ و منشأ انسان است. لذا انسان به رابطه نزديك با او نيازمند است. اين موضوع را در بحث نشاط به تفصيل بيان خواهيم كرد. آنچه اين جا مهم است اين كه طاعت خداوند متعال، از جمله امورى است كه تقرّب و دوستى با خداوند متعال را به وجود مى‌آورد.

اثر ديگر، «چشيدن شيرينى ايمان»[١٥٥٨] است. كسى كه خود را از گناه پاك كند و از راه طاعت، به خداوند نزديك شود و مهر او را در دل جاى دهد، از شيرينى ارتباط با او و درك او بهره‌مند خواهد شد؛ شيرينى‌اى كه مانندى ندارد.

اثر ديگر، «تكريم نفس»[١٥٥٩] است. از آن جا كه طاعت خداوند، مشتمل بر افعال نيك و ارزشمند است و معصيت، مشتمل بر افعال زشت و بى‌ارزش، كسى كه اهل طاعت باشد، در حقيقت، نفس‌

[١٥٥٤]. الكافى، ج ٥، ص ٣٧٠. نيز، ر. ك: همان، ج ٨، ص ٧، ح ١ و ص ١١.

[١٥٥٥]. امام على( ع): الطَّاعَة حِرزٌ( غرر الحكم، ح ٩٢).

[١٥٥٦]. پيامبر خدا( ص): قالُ الله عزّ وجلّ: وما تَقَرَّبَ إلَىَّ عَبدٌ بِشَى‌ءٍ أحَبَّ إلَىَّ مِمّا افتَرَضتُ عَلَيهِ( الكافى، ج ٢، ص ٣٥٢، ح ٧). نيز، ر. ك: كنز العمّال، ج ١، ص ٢٢٩، ح ١١٥٥- ١١٥٦.

[١٥٥٧]. امام صادق( ع): قال الله- تبارك وتعالى-: ما تَحَبَّبَ إلَىَّ عَبدى بِأحَبّ مِمَّا افتَرَضتُ عَلَيهِ( الكافى، ج ٢، ص ٨٢، ح ٥).

[١٥٥٨]. امام على( ع): صابِروا أنفسَكم على فِعلِ الطّاعاتِ، و صُونوها عَن دَنَسِ السَّيئاتِ، تَجِدُوا حَلاوة الإيمانِ( غرر الحكم، ح ٥٨٩١).

[١٥٥٩]. امام على( ع): إنَّك إن أحسَنتَ فَنَفسَك تُكرِمُ، وإلَيها تُحسِنُ؛ إنَّك إن أسَأتَ فَنَفسَك تَمتَهِنُ وإياها تَغبِنُ( همان، ح ٣٨٠٨- ٣٨٠٩؛ عيون الحكم والمواعظ، ص ١٧٢، ح ٣٥٩٥- ٣٥٩٦).