الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ١٩٩ - الگوى صحيح بى رغبتى به دنيا

دنياگريزان، مردمى‌هستند كه ... هرگاه آسايشى به آنان رسد، شكر مى‌كنند و چون به سختى درافتند، شكيبايى مى‌ورزند.

بنا بر اين، زهد، حالتى را براى فرد به وجود مى‌آورد كه او را از نوسانات و تغييرات زندگى دنيا آزاد مى‌كند و در سطحى فراتر قرار مى‌دهد. لذا اين تغييرات مادى، موجب نوسانات شديد روحى و روانى در وى نمى‌گردد و به همين جهت، سلامت روان انسان به مخاطره نمى‌افتد. نتيجه اين وضعيت، دست يافتن به آسايش‌[٧١٠] و كاستن از فشارهاى روانى است.[٧١١] نمونه عينى آن در كتاب نوادر الاصول آمده است. انس مى‌گويد:

نزد پيامبر خدا (ص) نشسته بوديم كه ناگاه فرمود: «هم‌اينك، مردى از اهل بهشت بر شما در مى‌آيد». در اين هنگام، مردى از انصار وارد شد. فرداى آن روز، باز پيامبر خدا (ص) فرمود: «هم‌اينك، مردى از اهل بهشت بر شما در مى‌آيد» و باز، همان مرد با همان وضع، وارد شد. فرداى آن روز نيز پيامبر (ص) همان سخن را فرمود و باز، همان مرد، وارد شد. چون برخاست و رفت، عبد اللّه بن عمرو بن عاص، در پى او روان شد و [به وى [گفت: من با پدرم مشاجره كرده‌ام و سوگند خورده‌ام كه تا سه روز، نزد او نروم. بنا بر اين، اگر صلاح مى‌دانى، مرا نزد خود، جاى ده تا به سوگندم عمل كنم. مرد گفت: باشد. با او رفتم. ديدم خيمه‌اى و نخلى و گوسفندى دارد. شب كه شد، از خيمه‌اش خارج شد و بز خود را دوشيد و خرمايى چيد و آنها را نزد من نهاد و من خوردم و او خودش بى شام خفت و من شب را به نماز و عبادت گذراندم. صبح كه شد، او صبحانه خورد و من، روزه داشتم. سه شب به همين منوال گذشت و هرگاه در رخت خوابش از اين پهلو به آن پهلو مى‌شد، ذكر خداى متعال مى‌گفت و تكبير مى‌گفت و صبح براى نماز، بيدار مى‌شد و وضوى كامل مى‌گرفت و من، جز سخن خير از او نمى‌شنيدم.

چون چند شب گذشت و كار او در نظر من تقريباً ناچيز آمد، گفتم: اى بنده خدا! ميان من و پدرم، نه مشاجره‌اى بوده و نه قهرى؛ بلكه از پيامبر خدا (ص) سه بار در سه مجلس شنيدم كه فرمود: «هم‌اينك، مردى از اهل بهشت بر شما در مى‌آيد» و هر سه بار، تو وارد شدى. از اين رو، خواستم [مرا به خانه‌ات ببرى‌] تا عمل تو را ببينم. پس به من بگو كه تو چه عملى انجام مى‌دهى [كه اهل بهشت شده‌اى‌]؟ مرد گفت: به نزد همان كسى كه به تو خبر داده برو تا از عمل من به تو خبر دهد.

[٧١٠]. پيامبر خدا( ص): الزُّهدُ فِى الدُّنيا يريحُ القَلبَ وَالبَدَنَ( دنيا و آخرت از نگاه قرآن و حديث، ج ٢، ص ١٠٨، ح ٩٥٤ و ٩٥٥- ٩٥٩).

[٧١١]. پيامبر خدا( ص): مَن زَهِدَ فِى الدُّنيا هانَت عَلَيهِ المُصيباتُ( همان، ص ١١٤، ح ٩٧٦- ٩٧٨).