الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٢١١ - جمع بندى

ارضَ بِقِسمِ اللهِ تَكُن زاهِداً.[٧٥٥]

به تقسيم خدا راضى باش تا زاهد باشى.

همچنين در حديث ديگرى از ايشان آمده است:

أشرَفُ الزُّهدِ أن يسكُنَ قَلبُكَ عَلى ما رُزِقتَ.[٧٥٦]

شريف‌ترين زهد آن است كه قلبت بر آنچه روزى داده شدى، آرام گيرد.

لذا اگر كسى از روزى خداوند راضى نباشد، نمى‌توان وى را زاهد دانست. پيامبر خدا (ص) از قول خضر (ع) در اين باره مى‌فرمايد:

...

مَن يحَقِّرُ حالَهُ ويتَّهِمُ اللهُ بِما قَضى لَهُ، كَيفَ يكونُ زاهِداً؟![٧٥٧]

كسى كه وضع خود را تحقير مى‌كند و خدا را به خاطر آنچه تقدير كرده متهم مى‌سازد، چگونه مى‌تواند زاهد باشد؟!

امام كاظم (ع) روش شناختى خرمندان در باره روزى را- كه آنان را به زهد وامى‌دارد- چنين بيان مى‌فرمايد:

يا هِشام، إنَّ العُقَلاءَ زَهِدوا فِى الدُّنيا ورَغِبوا فِى الآخِرَةِ؛ لِاءَنَّهُم عَلِموا أنَّ الدُّنيا طالِبَةٌ مَطلوبَةٌ، وَالآخِرَةَ طالِبَةٌ ومَطلوبَةٌ، فَمَن طَلَبَ الآخِرَةَ طَلَبَتهُ الدُّنيا حَتّى يستَوفِى مِنها رِزقَهُ، ومَن طَلَبَ الدُّنيا طَلَبَتهُ الآخِرَةُ فَيأتيهِ المَوتُ فَيفسِدُ عَلَيهِ دُنياهُ وآخِرَتَهُ.[٧٥٨]

اى هشام! همانا خردمندان به دنيا بى‌رغبت و به آخرت رغبت دارند؛ زيرا مى‌دانند كه [هم‌] دنيا جوينده و جستجو شونده است و [هم‌] آخرت جوينده و جستجو شونده است. پس كسى كه آخرت را بجويد، دنيا او را مى‌جويد تا روزى‌اش را از آن، كامل بگيرد و كسى كه دنيا بجويد، آخرت او را مى‌جويد تا مرگ فرا رسد و در نتيجه، دنيا و آخرتش را نابود سازد.

اين روش مى‌تواند الگوى كسانى باشد كه مى‌خواهند در دنيا زهد داشته باشند تا از فوايد آن بهره‌مند شوند.

جمع‌بندى‌

خلاصه سخن اين كه حسرت در ناخوشايند و مستى در خوشايند زندگى، از نشانه‌هاى عدم تعادل در زندگى است كه سلامت روان را به مخاطره مى‌اندازد و ريشه در رغبت و دل‌بستگى به دنيا

[٧٥٥]. مسند الشهاب، ج ١، ص ٣٧٢، ح ٦٤٢.

[٧٥٦]. كنز العمّال، ج ١، ص ٣٧، ح ٦٥.

[٧٥٧]. المعجم الأوسط، ج ٧، ص ٧٩، ح ٦٩٠٨؛ بحار الأنوار، ج ١، ص ٢٢٧، ح ١٨.

[٧٥٨]. الكافى، ج ١، ص ١٨، ح ١٢. نيز، ر. ك: تحف العقول، ص ٣٨٧؛ بحار الأنوار، ج ٧٨، ص ٣٠١، ح ١.