الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٢١٦ - پيش دستى در دعا

در آن هنگام كه بلا بر وى نازل مى‌گردد، دعايش مستجاب مى‌شود و هر كس پيش‌تر دعا نكند و بعد، بلا بر او نازل گردد، دعايش مستجاب نمى‌شود.[٧٧٧] لذا اميرمؤمنان (ع) تصريح مى‌كند:

تَقَدَّموا بِالدُّعاءِ قَبلَ نُزولِ البَلاءِ.[٧٧٨]

پيش از نازل شدن بلا، دعا كنيد.

خداوند- تبارك و تعالى- به داوود (ع) وحى فرمود:

اى داوود! در روزهاى خوشى‌ات مرا ياد كن، تا در روزهاى رنج و ناخوشى‌ات، تو را پاسخ گويم.[٧٧٩]

از امام زين العابدين (ع) نقل شده كه چيزى مانند پيش‌دستى نمودن در دعا كردن نديدم؛ چرا كه اجابت دعا، هميشه براى بنده، حاضر نيست.[٧٨٠]

به همين جهت، يكى از خواسته‌هاى امام زين العابدين (ع) از خداوند متعال، اين است كه در خوشايند نيز او را اهل دعاى خالصانه و متضرّعانه قرار دهد.[٧٨١]

در روايتى از امام رضا (ع) نقل شده كه امام باقر (ع) پيوسته مى‌فرمود:

ينبَغى لِلمُؤمِنِ أن يكونَ دُعاؤُهُ فِى الرَّخاءِ نَحوا مِن دُعائِهِ فِى الشِّدَّةِ، لَيسَ إذا اعطِى فَتَرَ! فَلا تَمَلَّ الدُّعاءَ؛ فَإِنَّهُ مِنَ اللهِ عز و جل بِمَكانٍ.[٧٨٢]

مؤمن بايد دعاكردنش در هنگام آسايش، همانند دعاكردنش در هنگام سختى باشد، نه اين كه هرگاه به او عطا شد، [در دعا كردن‌] سست شود. پس، از دعا كردن خسته مشو؛ چرا كه دعا، نزد خداوند عزّ وجلّ جايگاهى والا دارد.

بنا بر اين، بر اساس روايات، دعا كردن در هنگام آسايش، نيازهاى هنگام گرفتارى را برآورده مى‌سازد.[٧٨٣] لذا هر كس بترسد كه بلايى به او برسد و قبل از آن دعا كند، خداوند عزّ وجلّ هرگز آن‌

[٧٧٧]. امام زين العابدين( ع): مَن تَقَدَّمَ فِى الدُّعاءِ قَبلَ أن ينزِلَ بِهِ البَلاءُ استُجيبَ لَهُ إذا نَزَلَ بِهِ البَلاءُ، ومَن لَم يتَقَدَّم فِى الدُّعاءِ ثُمَّ نَزَلَ بِهِ البَلاءُ لَم يستَجَب لَهُ( فلاح السائل، ص ١٠٧، ح ٤٥).

[٧٧٨]. الخصال، ص ٦١٨، ح ١٠؛ تحف العقول، ص ١٠٨؛ بحار الأنوار، ج ٩٣، ص ٣٨٠، ح ١.

[٧٧٩]. امام زين العابدين( ع): أوحَى اللهُ- تَبارَك وتَعالى- إلى داوُودَ( ع): يا داوُودُ، اذكرنى فى أيامِ سَرّائِك، كى أستَجيبَ‌[ لَك‌] فى أيامِ ضَرّائِك( قرب الإسناد، ص ٢١٥؛ مكارم الأخلاق، ج ٢، ص ١٠، ح ١٩٩١).

[٧٨٠]. امام زين العابدين( ع): لَم أرَ مِثلَ التَّقَدُّمِ فِى الدُّعاءِ؛ فَإِنَّ العَبدَ لَيسَ يحضُرُهُ الإِجابَة فى كلِّ وَقتٍ( الإرشاد، ج ٢، ص ١٥١؛ كشف الغمّة، ج ٢، ص ٣٠٠؛ المناقب، ابن شهر آشوب، ج ٤، ص ١٦٤؛ تاريخ دمشق، ج ٤١، ص ٣٨٢.

[٧٨١]. امام زين العابدين( ع)- مِن دُعائِهِ عِندَ الشِّدَّة-: اللهمَّ ... اجعَلنى مِمَّن يدعوك مُخلِصا فِى الرَّخاءِ، دُعاءَ المُخلِصينَ المُضطَرّينَ لَك فِى الدُّعاءِ، إنَّك حَميدٌ مَجيدٌ( الصحيفة السجادية، ص ٩٦، الدعاء ٢٢).

[٧٨٢]. الكافى، ج ٢، ص ٤٨٨، ح ١؛ عدّة الداعى، ص ١٨٦؛ بحار الأنوار، ج ٩٣، ص ٣٦٧، ح ١.

[٧٨٣]. امام صادق( ع): إنَّ الدُّعاءَ فِى الرَّخاءِ يستَخرِجُ الحَوائِجَ فِى البَلاءِ( الكافى، ج ٢، ص ٤٧٢، ح ٣).