الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٥٣٥ - سه نظريه بهزيستى روانى
اجتماعى و حتّى معنوى انسان مىتوانند نقش داشته باشند؛ امّا در مؤلّفه چهارم، يكباره اين منطق تغيير مىكند و روابط اجتماعى- كه در برابر مسائل فردى قرار دارد- به آن اضافه شده است! لذا قسيم ديگر موارد نيست. در الگوى اسلامى شادكامى، دو مؤلّفه اساسى وجود دارند (نشاط و رضامندى) كه همه مسائل فردى، معنوى و اجتماعى انسان را پوشش مىدهند و ديگر عنوان خاصى به اين مجموعه اضافه نشده است.
ثانياً به نظر مىرسد كه مؤلّفه نخست- كه مربوط به هيجانهاى زندگى است-، با بحث نشاط در الگوى اسلام هماهنگ است و مؤلّفه دوم- كه ماهيتى شناختى دارد-، با مؤلّفه رضامندى در الگوى اسلام. البته وى روشن نكرده كه اين رضامندى، به كداميك از موقعيتهاى چهارگانه زندگى (مطابق الگوى اسلام) مربوط مىشود؛ ولى به نظر مىرسد با توجّه به الگوى آرگايل، اين مؤلّفه، بيشتر ناظر به رضامندى در خوشايند است. از اين جهت، اين الگو همه ابعاد زندگى را در برنگرفته است- به خلاف الگوى اسلام كه روشنتر و مشخّصتر به ابعاد مختلف زندگى پرداخته است-. همچنين مؤلّفه سوم كه به فعّاليت فرد مربوط مىشود، با قسمت دوم نظريه اسلامى شادكامى (يعنى اراده و خواست) هماهنگ است، نه با عوامل آن؛ امّا مؤلّفه چهارم آن- كه به روابط اجتماعى اختصاص دارد-، با سبك روابط اجتماعى از ديدگاه اسلام سازگار است. البته گفتيم كه اين بحث در الگوى ارائه شده از شادكامى در اين تحقيق، به صورت مستقل مورد بحث قرار نمىگيرد و زيرمجموعه دو مؤلّفه ياد شده جاى خواهد گرفت.
سه. نظريه بهزيستى روانى
همان گونه كه پيشتر اشاره شد، بهزيستى روانى،[١٩٦٣] به عنوان شناخت و ارزيابىهاى مؤثّر در زندگى تعريف شده است. در حقيقت، بهزيستى روانى، به معناى «ارزيابىهاى شناختى و عاطفى فرد از زندگى خود» است. اين ارزيابىها نه تنها دربردارنده واكنشهاى هيجانى نسبت به وقايع هستند؛ بلكه قضاوتهاى شناختى از رضايت و خرسندى را هم شامل مىشوند. بنا بر اين، بهزيستى روانى، يك مفهوم گسترده است كه به اعتقاد داينر و همكارانش، سه چيز را شامل مىشود: تجربه هيجانهاى لذّتبخش، سطوح پايينى از خُلق منفى و ميزان بالايى از رضايت از زندگى. تجربيات مثبت، موجب سطح بالايى از بهزيستى روانى مىشوند چون يك زندگى رضايت بخش را مىسازند.[١٩٦٤]
[١٩٦٣].well -being .
[١٩٦٤].Diener .,Lucas .,Oishi .(٢٠٠٢ ).