الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٥١٦ - الف- رويكرد نخست
الف- رويكرد نخست
رويكرد روانشناسى به اين مقوله، داراى فراز و نشيب بوده است. بر اساس نظر يورگنسن و نفستاد،[١٨٦٩] آلان كار و ديگر روانشناسان مثبتگرا، رويكرد نخست به زندگى خوب و شادكامى، لذّتگرايى بوده است. رويكرد لذّتگرا، شادمانى و زندگى خوب را بر حسب جستجوى لذّت و پرهيز از درد تعريف مىكند.[١٨٧٠] اين رويكرد (لذّتگرايى)، ريشه در فلسفه يونان قديم دارد. اپيكور (فيلسوف يونانى) معتقد بود كه هدف هر انسانى در نهايت، كسب بيشترين لذّت و رهايى از درد است. اين رويكرد، در ديدگاههاى فلاسفه اروپايى ادامه داشت تا اين كه در قرن نوزدهم ميلادى، فيلسوف انگليسى، جرمى بنتام،[١٨٧١] ديدگاه «فايدهگرايى»[١٨٧٢] را از آن اقتباس كرد و پس از او جان استوارت ميل،[١٨٧٣] به تشريح آن پرداخت و با تفاوتهايى آن را تبيين كرد.
پس از جدايى روانشناسى از فلسفه، رويكرد لذّتگرايى در آثار روانشناسان به روشنى مشهود بود. ويترسو،[١٨٧٤] در اين زمينه بويژه به جيمز، ثرندايك،[١٨٧٥] وونت[١٨٧٦] و فرويد[١٨٧٧] اشاره دارد.[١٨٧٨] ثرندايك به مولّفه لذّت در اصل اثر خود پرداخته است. در نظريه سهبُعدى وونت در باره تجربه هوشيار، يك بُعد مهم، كيفيت لذّت بود. همزمان با وونت، جيمز در بررسى حالتهاى عاطفى در مورد احساسات لذّت و عدم لذّت ناشى از تغييرات بدنى، به نظريهپردازى پرداخت. در نظريه فرويد نيز لذّت و اصل لذّت، جايگاه خاصّى دارد.
براتى معتقد است كه اين رويكرد در روانشناسى مثبتگرا نيز جاى پايى دارد. وى در توضيح آن مىگويد:
در دو دهه اخير و با طرح مقوله بهزيستى روانى[١٨٧٩] و انواع آن و نيز توجّه به شادى در روانشناسى، رويكرد لذّتگرا دوباره در متون روانشناسى، مطرح شده است؛ از جمله در بحث شادكامى[١٨٨٠] و نيز در بحث شادى و نشاط كه دينر به مطالعه آن پرداخته[١٨٨١] و
[١٨٦٩]. ىورگنسن ونفستاد، ٢٠٠٤، به نقل از براتى، ١٣٨٨.
[١٨٧٠]. آلان كار، پيشين، ص ٩٨.
[١٨٧١].Bentham ,J .
[١٨٧٢].Utilitarianism .
[١٨٧٣].John Stuart Mill .
[١٨٧٤].Vitterso ,J .
[١٨٧٥].Thorndik .
[١٨٧٦].Wundt ,W .M .
[١٨٧٧].Freud .
[١٨٧٨]. وترسو، ٢٠٠٩؛ به نقل از براتى، ١٣٨٨.
[١٨٧٩].well -being .
[١٨٨٠].happiness .
[١٨٨١]. داينر، ١٩٨٤؛ به نقل از براتى، ١٣٨٨.