الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٥٢٧ - بررسى و مقايسه
شايد بتوان اين نظريه، و نظريه پيشين را با بحث موفّقيت و كاميابى پيوند زد و به وسيله آن، احساس شادكامى را تبيين نمود. تحقّق خواستهها و دستيابى به اهداف، به معناى كاميابى انسان است و احساس كاميابى، موجب شادكامى و رضامندى مىگردد. ممكن است به همين دليل باشد كه داينر، لوكاس و اوشى، اين دو را در يك گروه قرار دادهاند و از چيزى به نام «تئورىهاى مربوط به ارضاى نياز و هدف»[١٩٢٩] ياد كردهاند. آنها معتقدند كه اصل لذّت فرويد[١٩٣٠] و هرم نيازهاى مزلو،[١٩٣١] مثالهايى از اين مجموعه تئورى هستند.
در حمايت از اين گروه تئورىها، امُدِى[١٩٣٢] و ويرينگ[١٩٣٣] دريافتند كه ميزان برآورده شدن نياز افراد، به طور مثبتى با ميزان رضايت از زندگى آنان بستگى دارد. تئورىهاى هدف چنين بيان مىكنند كه افراد، هنگامى كه به سمت يك وضعيت ايدهآل مىروند يا به يك هدف ارزشمند مىرسند، به رضايت از زندگى دست مىيابند. ديگر محقّقان به منظور يكى كردن ميزان تفاوت ساير استانداردهاى رقيب بالقوه، اين نظريه، را بسط و توسعه دادهاند. يكى از معانى «تئورىهاى كاهش تنش» اين است كه شادكامى پس از ارضاى نيازها و رسيدن به اهداف (موفّقيت) حاصل مىشود. به عبارت ديگر، شادكامى، يك وضعيت پايان مطلوب است كه همه فعاليتهاى ديگر در جهت آن هدايت مىشوند.[١٩٣٤] اين بحث، به نظريه بعدى مربوط مىشود كه در ادامه به آن مىپردازيم.
- بررسى و مقايسه
اين نظريه، با نظريه پيشين بسيار نزديك به هم به نظر مىرسند. شايد تفاوت آنها در تفاوت معناى خواسته با هدف باشد. اهداف، امور بسيار مهم و ارزشمندى هستند كه فرد، تمام تلاش خود را در راستاى آن تنظيم مىكند. به خلاف خواستهها كه هر چند اينها نيز از امورى هستند كه انسان به دنبال آنهاست، امّا به لحاظ ارزشى و بسيج امكانات، اين درجه از اهميت را ندارند؛ امّا آنچه در اين باره مىتوان گفت اين است كه:
اوّلًا اين تئورى و عامل برخاسته از آن نيز نمىتواند در تمام شرايط، شادكامى انسان را تضمين نمايد؛ زيرا يكى از وضعيتهاى زندگى، «ناكامى در دستيابى به اهداف» است. نمىتوان وضعيتى در زندگى به وجود آورد كه انسان، هماره كامياب باشد. كاميابى فراگير با توصيفى كه در اين
[١٩٢٩].need and goal satisfaction theories .
[١٩٣٠].Freud .
[١٩٣١].Maslow .
[١٩٣٢].Omodei .
[١٩٣٣].Werning .
[١٩٣٤].Diener .,Lucas .,oishi (٢٠٠٢ ).